2019-06-17     Laury, Leszka, Marcjana     "Jako przeciwwagą dla tak wielu trudów życia niebo dało człowiekowi trzy rzeczy: nadzieję, sen, i śmiech". Immanuel Kant    
Strona główna -> Literatura Krystyny-Kulej -> Książki autorskie

Słownik Jaguliny (wersja robocza 1300 słów)

cytaty;   KDK= Krystyna Dulak-Kulej  WŁD=wanda Łomnicka-Dulak                       ML=Maria  Lebdowiczowa 

bantuwać - zakłócać spokój; robić harmider; jakiesi duchy bantuwały w nocy po piętrze
                                                                              
(po strychu)

banuwanie - tęsknota; Chodze po twoik ściyzkak zielonem nieba skrajem
                      i moje banuwanie leśnem echom rozdaje      
,,Moja ty ziemio''    WŁD
bańbusyć - kłębić; nie łostawiej te pościele takie zbańbusone, porównej pierzyne i zaściyl
bańdzioch - brzuch; brzusysko, maciek, cerewo, dodo,
baraśkuwać - bawić się, niewinnie dokazywać
basamteremtete - węgierskie przklęcie; basamteremtete krowa złób zwaluła
bateryjka - lampka na baterie
beceć - beczeć, płakać; e, ta frasa, becys ni mos ło co
bees - będziesz; bedzies; e, bees sie ta lada dziadem (byle kim) przejmuwoł
bejdula - głupawa, osoba niepełnosprawna umysłowo z reguły skazana na pasienie krów
                
Nie znom twego imienia, zwali cie bejdulą
                Nik cie w zyciu nie pieściuł, nifto nie przytulol       ,,Smydoski anioł''
 KDK
bekła - walnęła się; bekła sobą między snopki bo tako juz była temi źniwami domencono
belkać - uderzać po plecach; belkoł dziope bezlitośnie po plecaf piórnikiem jesce by ji puca
                                                   łodbiuł
bencwoł - niedobry chłopiec; tak mi ten bencwoł gro na nerwach ze go chyba spiere
beretka - beret; ubier ze se choć beretke bo wiater duje i sie mi jesce przeziombis
berysackie zagrania - wygłupy;
berys - głupiec; nie rób ze mnie berysa bo jo nie dzisiejsy
beryse - głupoty; z wyglądu był chodok doź do rzecy ale beryse sie go trzymały
bety - byle jaka odzież; beciwo, łodziata;  telo tego beciwa mos a chodzis jak jako siyrota
                                         abo łoblojdra. Naniesła beciwa z lumpexu
bez uroku - wyrażenie podziwu; tfu tfu ale to bez uroku piykny ten was źróbek (źrebak)
bezkurcyjo - czort, kusy; ciort, dioble, licho, franca,
bęckać - obijać, uderzać; bęckała sie po brzuchu bo kciała poronić a potem sie urodziło
                takie kalikie biydactwo. Tak sie boła ze bedzie miała bąka
(nieślubne dziecko)
                  i ją ludzie zjedzą (będą ją gnębić)
biba - warga; biba mu zwisła jak sie dowiedzioł ze sądów nie wygro a tyli piniondz wybuluł
bitka - bójka; krakowioki * zawarli bitke na weselu na Zadnif Góraf
             *krakowioki -
kawalerka nieproszona na wesele, młodzieńcy nachodzący wesele
                                      żądni poczęstunku i czasem porachunków z weselnikami
biułtko - białko; zopusty, zopusty, mamusia składała biułtecka na chrusty
biyda - 1) bieda    2) zła pogoda; dzies na taką biyde pódzies, siedź w chołpie
              3) -
biedny, ubogi, nieszczęsny człowiek;
Spadło biyda z drabiny, zsyrchluła se lica
                                      A na świecie biyda, gwizdo dujawica 
,,Babcia z Pocekaja''    KDK
blacha - 1) brytfanna; Rozżarzone skrapiał mięśnie, ostrze kosy podkrzesywał
                                     i mamusin placek z blachy jak niebiański chleb spożywał
                                                                                                  ,,Poprzez lat zarośla'' 
KDK

                2) płyta kuchenna - podłuz pod blache, pod śparchyt = dołuż do pieca
bluskać - łypać; jeno bluskała, traskała ślypiami jakby sie noblizy do łołtorza dopchać
bławatny - 1) niebieski 2) sklep z materiałami, płótnami; w dzień jarmacny
                                                                          w bławatnem sklepie zawsze było pełno bob
bobo - strach, coś strasznego (w języku dziecięcym), straszydło; nie lyź tam bo tam bobo
bocula - łobraźno baba co sie bocy, krzywo patrzy; bocy sie a ni mo ło co, takie to bocate
                ze ni ma słów
bojaś - bojaźń, obawa; A jak pannie nocka minie światło zycie ji łodmieni
                                         juz nie zgaśnie bojaś w sercu, cy łon ze mnom sie łozeni
                                                                                                         ,,Poprzez lat zarośla''  
KDK
bojcora, bojcorz - plotkara, plotkarz; waruj sie * zeby Rózi co powiedzieć bo to kawoł bojcory
                           
      *miej sie na ostrożności
bojtliwy - plotkarski; Mom wos Dulocko w zocy bo wyście baba nie bojtliwo
bołda - 1) hałda; na dródze były wyżłobiny i bołdy ślizgiego śniegu. 2) duża kobieta;
          takie to było śwarne dziupie a tako sie po dzieciaf zrobiuła z nie bołda(przytyła)
bondź ile - nagruchoł ji na talyrz bądź ile tyf knydli, zeby nie powiedziała ze ją
                                                                                                  nie potraktuwali (ugościli)
borg - kredyt, pożyczka, zborguwać - wziąć na kredyt
borówki - czarne jagody; za dziopki bułam pore razy w Żegiestowie na borówki
boruceć - głośno płakać; borucoł ze mu matka kąpać sie nie dała bo musioł krowy paś
brusić - ostrzyć na brusie (ręcznie obracanym kamiennym kole moczonym u dołu w wodzie)
bryćki - brzydki; nie doś bryćki to jesce świdruwaty, ale sie ji trafiuł
buc - tępak; chwiej, ciul, łój, cep, łorcyk, berys, kutos
buceć - 1) buczeć; 2) chojrakować; renciny mo pu pięta stówki, nic wiela nie nabucy
               
3) płakać
buceć - 1) głośno płakać, 2) chojrokuwać; myśloł ze bedzie na wieki bucoł,
                                                             a tu staroś za dupe wziąła i wtedy synowo dobro
                                                 
buchnąć - ukraść; gruchnąć, zwinąć, machnąć;    cy ta w chołpie nie poznadzą
                                                             jak sie jom co buchnie 
,,Jagulina''  KDK
buchta - ciasto drożdżdowe wypiekane w brytfannie w piekarniku lub jak chleb w piecu;
                           
Piece babcia na święta buchty i mazurki
                           Ale bez łorzesków bo zjadły.....wiywiórki 
,,Piwnicańskie ZOO''     KDK
bucnik - lasek bukowy, bucznik; W Bucniku stoi krzyz, za księdza Siwadłe wzniesiony
                                                         na tysionclecie krześcijaństwa
buhaj - byk rozpłodowy; Dziadek Lojzy chowoł buhaja co mioł witke w nosie i na zyrdzi go do
                                                                                                                           krów doprowodzoł
bujnisko - kępy trawy (na zeskłem łajnie); Rózana była barz zyrno, na bujniskaf sie pasła
bula - 1) zgrubienie, nabrzmienie, guz; grzmotnął sie głową ło węgło i urosła mu bula,
          
 2) dużo; mioł bule piniendzy za krowe a złodzieje za niem w noziory i go łokradły
bulkać - wydzielać bąbelki; U Cyganów dym sie dymi, znoszą dzieci żebraninę
                kociół bulka, dym osmędza podwędzoną baraninę 
,,Poprzez lat zarośla''   KDK
bulki - bąbelki; Jak loł dysc to sie robiuły bulki na Poprodzie
buncwoł - nicpoń,
burtać - burzyć; niyś mlyko łostroźnie z piwnice cobyś śmietonki nie zburtoł
bycek - byczek;  jednego bycka  przedali a drugiego łoddali na woge
bzdykać - naciągać jak gumę; wyjął spyrke z kapusty i bzdykol na ni między zębami
bździochy - smród; śmierdzieliny, łosrańce
bździć -oddawać gazy, sfulić sie; Zebździuł sie i śmierdzi jak tchórz.
                                                              Ftosi sie tu sfuluł, ale sie nie przyzno  
caby - ślady, stopaje; wyciyrać buty bo mi podłoge zacabiecie
cacać sie - certolić się, cackać się; Ej nie cacej sie tyle z tem grobaniem jeno przeleć
                                                            co z grubsa bo dysc idzie
cacanie - barz piyknie; Ciotka Mania cacanie wysywała gorsety i makatki
cacy -1) pięknie ładnie; w łocy cacy, cacy a poza łocy łocyrnio 2) zabawka dziecięca;
                                          Paczoj Wiesiu ujek ci cacy kupiul
całen cos - ciągle; Całen cos bożeńkoł ze grosem nie śmierdzą
              a po if śmierci naśli bule piniendzy w puńcose za krokwiom.
              Na dobitke przedatuwanyf. Nie matace to!
cebrzyk - drewniany naczynie z klepek spiętych obręczą, używane na parzelinę dla krowy;
              
śtudyruje Jon Dziedzina cebrzyki, balije
               zhybluwanyf wiórek zospa przed łoknem sie wije   
,,Zogrody'' - KDK
ceperato - miastowa; popaniato; Z wyglondu ceperato ale po mowie zaroz poznać
                                                                                                            ze to dziesi z Galicyje
cerewo - sadło, dodo, maciek; aleś sie spasła, ale mos cerewo, trza by ci schuś
cetyna - miękkie iglaste gałęzie; naciup cetyny pod krowy (na pościółkę);
             ciś ta pore gałązek cetyny pod próg (pod nogi) niek sie ślapa do chołpy nie niesie
chachar - prostak; z daleka sie widziało ze doś kawalyry ale jak sie noblizyli to
                                to wysło sydło z worka, same chachary, jak to z takiemi tońcyć
chaciać - ciężko pracować; przysed taki łochaciany ze jaz niem w nocy zdryguwało
                                                                                                                              
(szarpało)
chapać - jeść zachłannie, chciwie; Uwijoł sie, chapoł po dwa knydle naroz coby zdązyć na
                                                                                                                                          pociąg
chapsnąć - porwać; pies chapsnąl Wojtusiowi kanapke, dobrze ze go w ręke nie uzar
chejnos - heciok, niełokrzesaniec, Z gemby doś, doś ale chódzo mioł barz hejnosowatą,
                                                  widać ze we wojsku nie był i muśtry nie przesed
cherchele - gardło; łapiuł go pod cherchele, drylnął niem w słome a to syćko skróś tego
                                                                                         ze sie do jedne dziopy łoba zalycali
chlas w pape - uderzenie w twarz; jesce dobrze miejsca w chołpie nie zagrzoł
                                                                                               a łona go chlas w pape
chlipkać - chlipać, siorbać; Więc ji Matuś troche chleba kapusty i grochu
                          Ady jyćcie troche cisy chlipkejcie po trochu       
,,Baba Jagula'' - KDK
chlypać dźwiami - otwierać drzwi tam i z powrotem; Tą bźdźiągacką,
                                                                           fte i wefte, wychlypali całe ciepło z chołpy
           
choć jakie - jakiekolwiek, byle jakie; bądź jakie; barz choć jako sie nosiuła(ubierała)
                      a kopów (ciuchów) z Ameryki miała bądź ile
choćkto - niektóry, niejeden, ktokolwiek;
                 
ady idź, nie bój sie, mentryka na końcu języka, choćkto ci dróge pokoze
                                                                         
chodackie - chłopięce; a dej ze pokój, nie śtrufej go telo, chodackie nosienie to se musi
                                        podokazuwać
chodackie nosienie - chłopięcy charakterek, nie poradzis, to jus takie chodackie nosienie
chodocora - chłopaczara, dziopa co ji wiecnie chodoki w głowie
cholokać - byle jak głośno śpiewać, wydzierać się
                cholokanie sie ponad Źrołków niesło jak skorupiany z baciarki wracały (Mat-Mat)
chołpa, chołpecka - dom, domek; w chołpie na pagorku juz nifto nie siedzi
chołpina - zapasowa izba - część gospodarskich zabudowań;
                 
 Jutro piyrsy dziś łostatni sezon sie zacyno
                    syćkie izby wynajęte nawet i chałpina             
,,Jadą goście''   KDK
chorobo - epitet, ty chorobo; a niek cie licho; ty chorobo aleś sie wypindrzuła
                                                 zem cie poznac ni mogła
chódzo - sposób chodzenia; miała kackuwatą (chwiejną) chódze i z daleka ją było widno
chrupce w dupce - zachciewa sie; zaś ci chrupce w dupce, zaś ci muzyka (zabawa)
                                                            w głowie a ksiązki to co.
chrusty - faworki; mamusia w zopusty zmazuła chrusty i posypuwała cukrem pudrem
chrzechtać - świnia sie chrzechto, trza z niom jechać na folwark do knura,
                                                                                                              widać kce mieć mode
chuchro - ladaco, bida, szczapa, wióro, cłowiek-wiecheć, skarucha, skaruska
chudoba - dobytek; wielaz te chudoby mocie?; ady dwie krowiny, wieprzusia i pore łowiecek
chudobnie - ubogo, skromnie; barz chudobnie w ty izdebce mają widać ze biyda dośkwiyro
chuścina - chustka; wywiązać chustke na babke, do tyłua jak zimno to pod brode
chykać - łapać głośno powietrze z zachwytu, radości
chylcem - chyłkiem; chylcem, chylcem popatruj pod smreckami a na mur (na pewno)
                                    nońdzies lisówki (grzyby kurki)
chylęcy - w pozycji pochylonej, chyłkiem
chyrkać sie - zanosić sie od śmiechu; dziecko sie zanośnie chyrkociało
                                                                  jak mu dziadek capa łodgrywoł
chyrlić - ciężko, głośno oddychać; słysycie ta sąsiedzie jak Jon za pugiem chyrli
                 łowiesek planujęcy na łońskorocny ściyrni 
,,Spinacka na Pieworówke''     KDK
chytać sie - łapać się; Jeno patrzeć jak sie bedzie chytoł chodzenio
                                        bo juz sie mu rackuwanie sprzykrzyło
ciach, ciach harat i po robocie - szybko; taki to był harpagon do roboty
ciamkać - mlaskać; nie ciamkej ze tak bo jaz poza usy kole
ciapa (na polu, pod nogami) - 1) błoto   2) niezdara, gapa
cichcem - cichaczem, po kryjomu; cichcem sie zaszczyg i połapiuł złodzieja na gorącem
                                                             ucynku
cielisia - cielę rodzaju żeńskiego; cielisie my se przysadzili ale cosi mało zyrno
                                                                                                       
(nie ma apetytu)
cięgiem - wciąż, bez ustanku; cięgiem sie do mnie przystawios a jo ci Bogu ducha winien
cięty do roboty - pracowity; z tego wasego zięcia to barz cięty chodok,
                                                                                        robota sie mu w ręcaf poli
cięzko nieletko - z trudem; cięzko nieletko mu to przysło ale rodzinka myśli
                                                                    ze w Hamer
yce to dulary z nieba lecą
cisnąć - rzucić; Jakze jom poniechać i cisnąć w niepamięć
                            Łona jedno na świecie na nic jom nie zamień   ,,
Gwara''     WŁD
ciś - rzuć; ciś mi copke bez łokno bom se zabocuł wzionć a na niebie sie bocy
ciuchtać - zdzierać buty; wneciutki łobróciuł kościelne łobucie* na powszednio i ściuchtoł
                   nie wiedzieć kiedy, taki nieposanobliwy
(nie szanujący)
ciuciać - 1) przesadnie dziecinnie mówić do dziecka; nie ciuciejcie juz telo do tego dziecka
                                                                        bo sie przecie musi normalnie naucyć godać
                                                                      
ciuciać do siebie - gruchać, słodko mówić, nidz if nie łobchodzi jeno by do siebie ciuciali,
                                                                                                                      takie zakochane
ciuciuś - piesek, piesiuś; kosia kosia kosiany, pojadema do mamy
                                           a łod mamy do taty, jes tam ciuciuś kudłaty
ciućkać - certolić się; Ni ma sie co ciućkać jeno fto zyw to do roboty
                                                                                     bo zaś chmura idzie i nos zaleje
ciućmok - niewydarzeniec, człowiek powolny, zacofany
ciul - oferma, frajer; uferma; łokropny ciul z niego, styd sie do takiego przyznawać                      
ciulnąć - uderzyć; ciulnął go w kufe
ciumnąć - pocałować; ciumnij łojca w ręke, ładnie go poproś a co by ci ta nie doł
                                                                                                                  na szkolne porcięta
ciupać - 1) drobno rąbać; uciupej mi ta scypek na rozpołke 2) drobno padać;
                                            ciupie tak i ciupie calućki bozy dzień, końca nie widać
ciupadło - przyrząd, narzędzie do siekania, cięcia np. tasak, duży nóż, siekierka
ciurceć - lać, przelewać; ciurcy mi po flakach(jelitach)
cizia - 1) cielisia, cielątko rodz.żeńskiego 2) głupia naiwna dziewczyna
cliwki - łaskotki; jak Tomusiowi kosy klepali* to sie barz chyrkocioł bo mioł cliwki
             *
kosy klepać - uderzać brodą po piersiach (rodzaj zabawy)
cliwki - łaskotki; łokropne mioł cliwki pod pachami i sie chyrkoł jak go cliwili
                                                                 (,,kosy brodą - na piersiach - klepali'')
cłapać - człapać, chodzić; Dziafejcie do mnie głośno bo juz nie dosłyse
                                            Nie cłapcie przy mnie prędko bo jo juz nie dodyse  
KDK - J
cmoktać - ssać głośno; cycać;  cmoktoł grysicek be cumelek
cnić sie - tęsknić; barz mi sie we świecie za Piwnicnom cniuło
co tyźnia, do tyźnia, dwa tyźnie - co tydzień, do tygodnia, dwa tygodnie
corek - część stajni wygrodzona w stajni na owce;
           
zaprzyj łowiecki do corka bo sie juz soli nalizały;
          w zime dziadek wypuscoł łowiecki z corka i posypuwoł jom sól do korytka/rynienki
cuba -1) czuba, wierzchołek; Jedlicki sypią igły i smreki cuby gną
                                      a Panu dali zimno i kwarde złobu dno ,,Locego źle''  
KDK
            2) sposób uczesania; harnadlami spinała se warkoc na cube
cubrzyć - szarpać za włosy; łojcym cubrzuł pasiyrbice za włosy
cuchrać - 1) niszczyć, nie poszanować; nie cuchrej ze tak w kościelnem ubraniu na codzień,
                  zcuchroł łobucie za jeden sezon, a godałam zeby nogi podnosiuł
                 2)
ocierać; babka se cuchrała plecy ło futryne jak ją świędziały przed dyscem
cuchrać - wycierać, nosić na codzień; nie cuchrej ze na codzień w kościelnem ubraniu
cudactwa - dziwności, wydziwy; niby sklepy pełne ale trud boski co poćciwego wybrać,
                                                                                                                same cudactwa
cudnoś - coś niesamowitego, niezwykłego, nie do zniesienia; do cudności mi przychodzi
                  z temi wnukami, jaką gońbe robią po chołpie bo na polu ślapa
(chlapa)

      
cudo - coś dziwnego, cudok-dziwak; ej to kawoł cudoka z tego chłopa, godo na kopyrtki
                                                                                                                                           świata
          A w ty chołpie nade drógom cubem scyta nachylony
         zyło cudo, cudo wiycie; skołtuniony, skudłacony herbiet darło w śtyry węgła
         jakby jakoś kąsawica w kudłaf co noc mu sie lęgła    
,,Cudo w sopie'' - KDK
cuduwać sie - dziwować się; Baba Jaga sie cuduje, łapciem w łapciu przytupuje KDK-N
cupnąć - 1) złapać; cupli go na gorącem ucynku i posed siedzieć 2) uderzyć z impetem;
                    
skocuł z piętra, cupnął sobom ło klepisko i se noge zepsuł
cup - wyraz dzwiękonaśladowczy;
Wyląduwoł, cup ło ziemie, łodetchnąłam moi mili
                                                         I po dziś dzień medytuje; cy to było ląduwanie
                                                        cy nos moze zestrzelili                 
,,Koszyk Jaguliny'' - KDK
cupnąć - 1) złapać; cupli go na złodziejstwie i posed na dwa roki do paki
                 
2) uderzyć, ducnąć; cupnął loskom łopodłoge zeby sie ucisyli
curik, curik - (niemiecki) cofaj, cofaj; nazod, nazod (do konia przy cofaniu)
cy - czy; cy ty mie juz nie kochos, cy co
cycać - ssać; cycoł prawego ściuka (kciuka) jak był mały i skróś tego łostoł mu sie miejsy
                                                                                   łod lewego
cycok - prosiątko osesek karmione mlekiem; na jarmaku mamusia kupili dwa cycoki ale
                                       jedno sie udusiuło. Mama sie łzami zalywała ze tak sie zmarniuło
cyganić - kłamać; cyganis jeno sie kurzy, a prowda i tak na wiyrch wyjdzie, uwidzema
cykać - sikać, oddawać mocz, dozować; ej tak cykos ten dług na roty, ady łoddołbyś
                                                                                                           jednem fuksem
                                                 
cykor - zargon. 1) cłowiek bojaźliwy 2) mieć cykor - mieć stracha, pietra
cylofan - przeźrocysty papiyr; cylofan przyklijoł sie do cukierków i nijak było go łodklijić
cymbergaj - rodzaj gry; chodocki po wojnie to w cymbergaja na stole grywali
cymes - coś bardzo dobrego; swoje roboty kiełbasy, bukowem drewnem wędzone
                                                                                                                to jes wej cymes
cytka - cedzak;cytke sie trzymało w ręce abo zawiysało na kraju gorcka i cedziuło
                             mlyko po dojeniu
cytkać - cedzić, przen. udzielać po troszeczke; coz mi cytkos jakby ci zol bylo
czupki - garnuszki; nie tryrkej telo temi czupkami bom sie kciała żdrzymnąć
ćma - ciemność; dzie tak bedzies po ćmie loz, weź ze se lampas abo bateryjke
ćmić - 1) palić papiersoy 2) kłamać; śklić, stulać; ćmić to my ale nie nos
ćmoje boje - niestworzone historie; aleś łobloła kawoł a moze to jeno takie ćmoje boje?
                                                                                                                             Godej prowde!
ćwiok - prostak, tępak; łorcyk, tempok, łój; ty ćwioku to do pięćdziesienćik rachuwać
                                                                                                                             mie umiys
ćwioro - czworo; Gondasięta, jez if ćwioro, piąte za pu roku
                          wygrzywają sie w słonecku na derce przy swoku   ,,Swok i gołębie'' - N
dać dyla - uciec; A kiej Gniecie dało dyla to juz było pół z Bazyla
                        Juz bez mocy i bez woli Gnieciu w drapie sie gramoli   (,,Gnieciu'')
dać noge; a łon jak zmiarkuwoł co sie święci to noga i chodu za pagorek,
                                                                                                        uciyk ziandarmom w kibiny
dać po pazduraf - uderzać po rękach, dać połapaf;
                                                                                  nie zygej do mnie bo ci dom po pazduraf
dać wyćwike - dać nauczke; jak cie wezną do woja to łony ci ta dadzą wyćwike,
                                                                   jom nie zaforykuje
(nie podskoczysz)
dać za łobrozek - uhonorować; no! Hanusi to sytko wolno, jesce se ją za łobrozek dejcie
dali - nadal, dalej; A Jagula juz zawraco, łyzke łoblizuje
                              potem jesce skóre z grochu długo w zębaf zuje
                              I dali ze nom bożeńkać, zdrowaśki przeplatać
                              ze ni moze końca z końcem, długami trza łatać 
,,Baba Jagula'' KDK

 
daruj - wybacz; darujcie ale ni moge wom tego powiedzieć bom przysięgała i by mie
                                                                                                                                    pokorało
dawać poziór - doglądać, pilnować; dawej poziór na łowce bo ci pódą w skode do konicu
dej se dupie siana - uspokój sie; ale przkwiyrujes ani to ani tamto, dołbyś se d.... siana
do cudności mi przychodzi skrós te hołoty bo takie zmolne - nie daję sobie rady
do dnia - przed świtem; nacas; jak kcioł iś na łodpust to musioł bydło do dnia napaś,
                                                                                             inacy mu nie dali iś na łodpust
             do dnia chłopcy, do dnia, do dnia biołego, wypijemy litra jesce jednego
(śpiewka)
do dnia - przed świtem; Pódzie z wojskiem w Polske całą
                                          Jaz jom w piersiaf bedzie pioło
                                         Kiedy chłopcy, do dnia chłopcy
                                        Łodwędrują w ten świat łobcy         
,,Poprzez lat zarośla''   KDK
do dziś dnia - do dzisiaj; po dziśdzień
dobijacka -ubieganie się; piykno z nie była dziopa na pocud,
                                                                      to i była do nie dobijacka
(zaloty chłopców
)
          
dobytek - mienie, bydło; dobytek u nif marniućki, dwa łogony na krzyz (dwie krowy)
dockać - doczekać; ni móz sie dockać kiedys ten pociąg wreście przyjedzie
dodo - sadło, brzuch; ale mos dodo, widać ze ci mamusia podchlybio
dojadły - dokuczliwy, dociekliwy; dokucny; muchy dziś łokropnie dojadłe
               pewnie bedzie dysc. Nie być ze taki dojadły nie musis syćkiego wiedzieć
dojić - cycać; fto to weidzioł taki wielgi chodok i zeby jesce faszke (z mlekiem) dojuł
dokucny - dokuczliwy; z chołpy sie nie ruse bo dziecko dokucne, zmolne, ząbkuje mi
dokumentnie - dokładnie, do cna; dokumentnie przysed zlony bo se nie wziął parasola,         
                                                                                                                    do imentugo zloło
dołobchodzić - doglądnąć; Helcia dołobchodziuła ciotke do śmierci ale i nic nie zapisały
                                                                                                                                (w testamencie)
dopukać - przen. dopiec; juz mi ta gospodarka dopukała do zywego, zabiere sie i pojade
                                             w świat na Zachód
(ziemie odzyskane, Śląsk)
dopumoc - zmiłowanie; za dopumocom boskom moze sie za rok zaś uwidzema
                                                                                                                                 (
zobaczymy)
doprane śniegiem - dosypane śniegiem we wszystkie zakamarki
doś ta doś - dosyć nawet; doś ta doś ten Maryjścyn zięć udany ,jeno smok niepogodany
                                                                                                                              (
małomówny)
doś, doś - taki sobie; z wyglondu doś doś ale jak gembe łotworzy to łokropny hadziaj
doś - 1) dosyć; doś tego dobrego na dzisiok, końcma te robote
            
dościypny - wścibski; dojadły, dokucny, nieustępliwy; tako dościypno ze ni ma rady
                                                                                                        sytko by kciała wiedzieć
dośla - dotąd, dotla; dośla jes twoje a łod tela jes moje to mi sie nie próguj nawet na
                                    jedną skibe włorać
doźreć - dojrzeć; węgierki jesce nie doźrały a złodzieje sytko łociapały
doźryć - dojrzeć, zobaczyć; daruj, ale tak daleko to jo juz nie doźre
drewna - kawałki porąbanych klocków; Hej Jurecku groźno brew
                              Przyniyś nom do pieca drew,* bo nom zimno               KDK (przyśpiewka)
                                                                                 *drew - drewien
drobić nogami - przebierać nogami; drobiuł nogami w kolejce bo tak go ścizyło
                                                                  coby zdązyć do pociągu
druciok - drutowany (jako zabezpieczenie przed pęknięciem) gliniany garnek
              
   powracom w to gniozdo, w zatrute potoki
                  I na starem scyrniałem, śtachetkowem płocie
                  dzie babcyne sie grzoły do słonka drucioki
                  przysiadom - wędrownem umęconem skrzydłem      
,,Skoszony czas'' KDK

 
drynda - stary rozklekotany pojazd, wózek; kupiuł drynde - starego ,,Trabanta'' a wozny
                                                                           jakby mercedesem jechoł
                                                                         
drypcić - dreptać, nadskakiwać; wnuk barz drypciul koło dziadka zeby mu pole pod chołpe
                                    
(działkę budowlaną) zapisoł
drzewko - choinka; drzewko to sie powinno we wilijo ubiyrać a nie jak teroz w adwencie;
           
dubeltowe - podwójne; na zime sie zakładało dubeltowe łokna zeby było ciepli a między
                      łoknami trocinową poduske łokręconą bibułą
duć - wiać, dąć; duje wiater duje jaz łotupa bierze, śniegiem w łokna pierze (sypie, wali)
dudła - puste, spróchniałe wnętrze drzewa;
         
    Sad poniemiał i wyłysiał, drzewa-dudły wśród próchnicy
               świętojańską mi dziś pamięć, tu na Wyspie-Wspomnienicy
               żarzą                                                                         
,,Poprzez lat zarośla'' KDK             
dudły - piersi; ale mu w dudłach pieje, pwenie go juz niedługućko (będzie umierał)
dujawica - silny, świszczący wiatr; zawarła sie w nocy dujawica i łotrzepała sytkie gruski
dupa z króla - ale skąd; dupa z króla to nie tak było, cosi mi tu nie gro
 
                            
dupek - 1) walet w kartach 2) zabawa w dupka - polegająca na odgadnięciu kto dał klapsa
                 osobie o schowanej głowie na kolanach drugiej osoby
duperele - 1) głupoty, zmogoł sie, łopowiadoł a to wszystko ło d... rozbić, same duperele
               2) Zmitręzył cas na takie duperele
(błahostki) a nie skońcył co było nojwoźniejse
durkać do drzwi -1) walić do drzwi. 2) Zdurkoł, zmłóciuł 60 knydli za jednem posiadem bo
                                                                                                                       taki był zyrny
                        3) zdurkoł sie w pory bo nie dolecioł do wychodka
dwoicne - dubeltowe, podwójne; raje ci waruj sie tego z daleka bo bees mioł dwoicny kłopot
dychawica - astma; dusnoś, dychawica mu w piersiaf zaległa, ratuwali go kociem smolcem
dychcić - dyszeć, stękać; nie wiem jak ta domencą te mocke bo motor ledwo dychci
                                            a i pas co troche sie targo
dychnąć - odpocząć; ady dychnijcie se kwilusie, świat sie w chołpie bez wos nie zawali
dyć - przecież; mojego dziadka to dyć przezywali bo godoł na ten przykłod; dyć jem ci to
                                                                                                                             dyć jem ci tamto
dymiorki - rodzaj śliwy o jasnym kolorze; dymiorek to sie teroz hołocie nie kce
                                             pozbiyrać, jeno by mandarynki pojodali, takie zbukane
dynorka - trójkątna metalowa podstawka na garnki na płycie kuchennej
dyscaty - deszczowy; na niebie sie chmurzy, zaniesło sie,
                                                                                  widać bedzie dyscato bez pore dni
dziabać - dźgać, tu: mieszać powoli, leniwie nakłuwać; dziabies tak w tem jodle jakbyś 
                                    łaske robiuł ze jys; rozbabroł i łostawiuł, taki kurde niejodek
dziada - słaby, słabowity mężczyzna; siyrga, słabizna, biyda; dziada tako, ledwo nogami
                                                                                         przekłado a jesce mu figle w głowie
dziaduwać - 1) popychać biedę do przodu; a jakosi ta we dwoicko dziadujema,
                                                                                                     koniec z końcem sie dziyrgo
                    2)
Guzdrać się; telo sie dziaduwoł jaz mu krakoski sprzed nosa uciyk (
pociąg)
                                
dziafać - dużo gadać, trajkotać; tarajkać; Przysła baba z chłopem, przyśli do dochtora
                                                                      łon chłop spokojnawy, łona widać zmora
                                                                  a dziafie, bożeńko juz łod samyf dźwiyrzy
                                                           co ji w piersiaf chyrli, co pod sercem smyrzy    
KDK - J
dziamdziać - jeść powoli; dziamdzios ten łobiod jakbyś łaske robiuł ze jys
dziatki - 1) dzieci, dziatwa 2) okrągłe kluseczki formowane z gniecionych ziemniaków
                                                    omaszczonych słoniną i cebulką
dzie indzi - gdzie indziej; myśloł ze dzie indzi bedzie mu lepsi; sendy dobrze
                                                                                                                 ale w chołpie nolepsi
                                                                                                                    
dzióbek - buzia, usta ...mućnij w ręke, dej mi dzióbka to cie wezne dziś do złóbka
                              
dziukać - przekłuwać, dziurkować; dziukała chlebusie palcem po środku
                                                                                                                     nim do pieca wraziuła
dziwięcif - dziewięciu; dziewięcif chłopa na jarmaku w kupie pruguwało jaki koń mocny
dziywka - panna, służąca, wyrobnica; Fto to widzioł zeby tako mała dziywka po weselaf
                                            chodziuła. Patrzojcie ją, jako mi ta wielko (zasłyszane)
dźwiyrze - drzwi; dźwiyrze sie rozeskły, spęcniały i ni móz dowrzyć, trza bedzie podstrugać
fajerant - wolny czas po pracy; laba, jeździuł na wywrotce a po fajerancie
                                                       jak sie dało to i ludziom siutru
(żwiru) zwaluł
faktoruwać - doradzać; jak mu zacęli fatkoruwać to chłop zgłupioł i nic nie kupiuł
fiks komenda - przekleństwo;mróz po dyscu ścisnął i fiks jak kiołzalo, biydny koń ni móg
                                                                                                   pod góre wyciongnonć
filcoki - buty z filcowym, wysokimi cholewkami;
                                          chłopy jak gnój wywoziuły na mrozie to musiały mieć filcoki
fiyrlok - mieszadełko różnej wielkości robione z czubka jodełki lub świerka;
            jak sie drzewko rozbierze to sie porobi z niego fiyrloki
flurać - niszczyć, świchtać; nie flurej ze tak w kościelnem ubraniu na codzień,
              pożycoła jem ji sukienke ale mi barz sfluraną łoddała, miałam naucke,
             poflurej zbłoconemi gumiokami po trowieto to ci sie przecyscą
fora ze dwora - wynocha; won mi stąd
forykuwać - stawiać opór; młody łogier forykuwół, pajacuwoł i ni móz go było utrzymać
foszty - deski podłogowe
fras - zimno jak fras; kis ta frasi ze tak syćko sie kiełbasi
frasunek - zmartwienie; z tego frasunku to sie widzi ze mi łeb łoblezie
frygać - szybko, dużo jeść; nafrygoł sie knydli i teroz go spanie bierze a tu słonecko jesce
                                                                                                                 wysokoi robota ceko
fto - kto; fto to widzioł, zeby dziopa w pietnoście roków se pazdury maluwała!
fuk do garła - wyrażenie dżwiękonaśladowcze 1) aerozol 2) fuk do pieca;
                                     kcioł ji wyrwać list łod narzeconego ale łona go fuk do pieca
fuksło sie - udało się; fuksło mi sie stówke przy mocce zarobić
fur, fur do nieba - wyrażenie dżwiękonaśladowcze głosy przy zabawie
                            udającej fruwanie dłońmi; kra kra i fur fur do nieba
furceć -łopotać; 1) godoł ze nie lubi gołąbków a tu moje wcinoł jeno furcało
                             2) dziopom na karuzeli furcały stązki na wietrze
(łopotały)
furknąć - frunąć; złobcinł mściwiec kurom końce skrzydoł i ni mogły, biydactwa, z kórnika
                          sfurknąć. Myślałam ze mi serce z zolu pęknie bo sie mi kury porozbijały
fyrceć - pociągać nosem; ej tak fyrcys na tem nosie, wysmarkołbyś se roz a dobrze
fyrfocle - strzępy; Hanusia barz lubi fyrfocle z wywaru na boszc (na barszcz)
fyrkać - 1) zagotować się; jak grysik fyrknie to mozez gaz wyłącyć
              
2) pociągać nosem (smarkami); ej nie fyrkej telo jeno se nos wysionkej
gada - gad, licho; ta gada - z uznaniem; ta gada jakie to mądre na te swoje śtyry rocki
galopki - galopujące suchoty
gałgon, zukwalec, utropieniec; skoranie boskie z tem chodokiem, takie żaba małe
                                                                                                        a zukwałe za trzef(3)
gazdoskie córki - córki bogatych gospodarzy; gazdosko córka to za byle dziada nie pódzie
gazdyni - gospodyni, gaździna; ej była z nie gazdyni pełnom parom
gągać - wścibsko patrzeć, naciągać szyje; zaciągnij ze juz firanecki na noc niek nom
                                                                                                                           ludzie nie gągają
giyry -nogi, gile; chłopisko z niego było po byku, giyry mu poza pościyl zwisały
glanc - połysk; Hanusia z Tośkiem pucuwali Jędrekowi buty na glanc jak sed na dziopy
gliwać - lizać; dziadek zembów ni mo to spyrke moze jeno pogliwać
glutać -głośno połykać; glutnij se roz a reśte łostow Wojtusiowi
gnać - pędzić, pobiec; pognoł za niem na du gościeńcem ale go nie dogoniuł
gniywosy - ponuraki; z nif to takie wiecne gniywosy, biby (wargi) pospuscane
                a zyje sie jom jak u Pana Boga za piecem, packi z Hameryki cięgiem idą
gnoty - gnaty, kości; łorobiuł jem sie jak głupi i mie gnoty bolą
godej prowde - mów prawdę; przyznej sie; godej prowde pukim dobry bo ci d... wykosiaruje
godka - opowiadanie; downi to se ludzie godki i przypowiytki wiecorami godali
gonić sie (o krowie) - polować się; Cisula sie goni, trza bedzie iś z nią do bycka
gońba - bieganina, bieganie 1) ta nowo izba to jes lo gości a nie na gońbe
            2) cały lipiec loło no to teroz gońba za koziorzami zakla jako tako pogoda
gońba - gonitwa; zimno izba to jes lo gości abo lo księdza po kolędzie a nie na gońbe
gorąc - upał; zor; zapowiadali gorąc na dzisiok, napasies bydło dodnia bo by ci sie gziuło
gore, goreje - pali się; poli sie, gorzeje; Patrzcie jak niebo goreje
                                                                                                          pewnie sie za Baniami poli
gorzść, przygorzść - garść, przygarść - sypnij ze ta kurom ziorna do przygorzści
goście - wczasowicze; letniki,   Nase goście warszawioki, pon w telewizorze
                                        a i pani jakby kciała wystempuwać moze  
,,Jadą goście''  KDK
gościu - jakiś nieznany człowiek, facet; trafiuł sie ji jakisi gościu ze Śląska i sie wydała
graca - narzędzie do mieszania np. wapna
grajcary - pieniądze; Baba Jaga kurde bele, ni to festyn ni wesele
           tyz do lady z grajcarami zdrówko hosia-hoś z chłopami...
,,Poprzez lat zarośla'' KDK
grajcary, dutki, kasa, szmol,
granicyć z kiemisik - być opornym, sprzeczać sie z kimś, sprzeciwiać się komuś, czemuś;   
                                 A pokla ze tak bedzies ze nom granicuł, ze tys sie Boga nie bois!
gremple - szczotki do czesania (grempluwanio) owczej wełny
gródzo - przegroda, przekop
gruchnąć - paść, spaść gruchła na ławe jak niezywo bo tako była domencono.
                                Kolejka luda gruchła do sklepu, mało sklepową nie zatarasili
           Maryne wypucyli, tak to psionkreć w stanie wojennem po sklepaf bywało
gruchnąć - ukraść; zwinąć, buchnąć, machnąć, podwędzić, podpieprzyć
grunt to - ważne; grunt to zdrowie a syćkiego innego mozno sie dorobić
gryś sie - smucić sie; a nie gryś sie telo w sobie, posed to posed, nojdzies se inksego
grzdyl - epitet; śkut; ty grzdylu jesce mamine mlyko mos na wargaf a do bitki sie stawios
grzyśnik - grzesznik;księżyc grzyśnik nad lasem, łogryzionem korpielem
                    złoci brzózkom w zolotaf przymrozone kądziele
''Spinacka na Skorupy''   KDK
gudzia - świnka; gudzia sie nom zmarniuła i matusia rzewnemi łzami płakala
gufruwano - pomarszczona; ciotka Mania z gufruwane bibuły cudeńka na drzewko
                                                                                                                           wycyniała
gumioki - 1) wozy o gumowych kołach 2) gumowe obuwie, kalosze; cholewioki
gunia - ciężki płaszcz; przedoł pore łowiecek i sprawiuł se suknianą gunię
gzijowka -baba lekkich obyczjów; tako z nie latawica, łony jeno chłopy w głowie, to ci tłuk
hadra - szmata, wredna kobieta; ty hadro jesce i na mnie prógujes jęzor szczempić
hadziaj - hejnos, niełokrzesaniec, kwiej; doś by z niego był kawalyr jeno chódzo mo
                                                                                                                                 hadziajowatą
halajstra - zbieranina; przegoniułam te halajstre bo by sie cłowiek przez nif nie
                                                                                                   wyspoł tak sie poza węgła darli
handrycyć -zygać do siebie, na złoś se robić; Jęli sie handrycyć, pierzyncyne ściskać
                                      jaworowem liściem na skrzydła se ciskać 
,,Dwa janiołki'' - KDK
hankor - smutek   I przeleci mi bez duse tęsknica
                                zaś sie hankor zacnie ku mnie zalycać   
WŁD
hankorno - tęsknie; Jes z temi co prześli, hań śpiywo ptosynom
                                    A kiej barz hankorno zasumi bucynom ,,
Gwara'' WŁD
harnadla - druciana lub rogowa spinka do uypinania włosów, warkoczy w ,,w cube''
harnasić -stukać; pozadawej krowom za drabine bo ze głodne, barz harnasą rogami
haw - tutaj, tu; haf mi skoc, mozez mi nagwizdać jak jo juz piniondze wziąła,
                                                                                                           mom cie w nosie
hejnos - niełokrzesaniec, chłop łod siykiyry, kwiej, łorcyk
hejta, wiśta i curik - w prawo, w lewo i do tyłu - kierowanie koniem
hipkać - skakać; Baba Jaga choć nie hipko, raźnem łokiem w koło łypko   KDK- N
hipnąć - skoczyć; hipnął z drabiny i cosi mu w nodze czasło (chrupnęło)
hojkier - garb; żyd mioł hojkier sianem wypchany kiej chodziuły z turoniacką
hołota - dzieciska, hołociarnia,hołoć;
                                  hołota ulepiuły bałwana ale skrós mokwy sie długo nie łostoł
hulejmaryna - byle jaka dziewczyna; byle jako dziopa
huncwoty - łobuzy; zugany, zyglawce, wypiyrdki, podrostki - nieletni chłopcy
hurgot - rumor; jak siostrzenica zjechała ze swoją halajstrą to sie hurgot w izbie zawar
huzić sie - (urągliwie) cicho, długo płakać; Stasiu sie huzi ze nie posed na łodpust
                                                                       a przecie ftosi musi iś z bydłem w Kicorz
hyboj ku mnie - choć do mnie; hyboj do dziadka to dziadek ci do ciuciu (cukierka)
hyckać - skakać; przyhyckoł do chołpy ło jedny nodze bo se wbiuł ciyrnioka
iś na chołpy - zaś sie powlekła na chołpy z plecieniem *a w chołpie łojce same,
                                                                                     
*plecienie=robota na drutach
iś na pociyrze - iść na zapowiedzi
                              narzeceństwo chodzili na pociyrze do księdza przed zopowiedziami
jadwent - adwent ...biyli, biyli sie fasola, juz jadwentem ciągnie z pola
                                                            ,,
A kiej w sobie juz przejrzeje'' - KDK
jadzi sie - jątrzy się, źle goi; jadziuło sie i to bez mała dwa roki
                                                                               jaz dopiyro pies ji te rane wylizoł
jadzić sie - jątrzyć się; pies go ugryz i tak sie mu to jadzi i jadzi, zeby jeno nie ściekły
jak bumcyk cyk - zaklęcie; jak bumcyck cyk ze prowde godom
jak bumcykoria - słowo daję; jak bumcykoria ze prowde godom.
                                                          Co bem ci mioł śklić
(schlebiać)
jancyjos, jancymon - diabeł, czort; diaboł, ciort;
                                        to jancyjos ta krowa nic sie nie popasie jeno drze w sadzonki
jarcany - jęczmienny; w warkoc pól jarcanyk wplotos modre stązki
                      na ramieniu gór kładzies biołyk chmur łoktuski
 ,,Ziemio Piwnicańsko''   WŁD
jasiek - fasola, groch jasiek; dalibyście mi z kwatyrecke jaśka do kapusty
jata - szopka na liście przylepiona do głównego budynku;
                                      
A kiej wreście przyśli ku łojcoski chacie
                                      musieli ze spocnąć w liścio pełny jacie    
,,Dwa janiołki''   - KDK
jaze - aż; Jaze do Brazylije za chlebem pojechali jak to Konopnicko złopisuwała
jedlicki - jodełki; jedle-jodły; na wiosne to sie jedlickom cuby darło na syrop
jednakie - jednakowe; chuściny na prędkości sie widziały jednakie, ale miały róźne ślacki
jednakie - jednakowe; urodziuły sie jom bliźnienta ale nie jednakie
jojceć - narzekać; labiydzić, bożeńkać, biadolić;
                                      Niek to diabli tego diabła
,
                                    baba z jojkiem w wozie siadła ,,Diaboł na jarmaku'' KDK
jojcorz - kawalarz; adym nie wiedziała ze z tego Adama taki jojcorz, co my sie uśmioły
jom - im; telo razy jem jom godała ale łoni wiecnie mondrzejsi, no to mają,
              sami na siebie bic wyrychtuwali
(bicz wyszykowali)
Joncik - Antoni, Antuś, Jantuś,
jorka - owca, która nigdy nie miała młodych
kabot - (z wegierskiego) płaszcz, wierzchnie okrycie; dziadek łod święta to mioł gunie
                                                                                         a na codzień bądź jaki kabot
kacap - bejdok, berys; kacapy go wzięli na granicy w łobroty
kachutać - kaszleć, kasłać; krzypieć, całą zime przekachutoł ale teroz mu popuściuło
kaj sie ta prowadzicie - dokąd idziecie
kalafa -urągliwie twarz; jak cie zdziele w kalafe to dos se siana z temi bojtkami ło
                                                                                                                         moi dziopie
kalikuwać - 1) utykać, 2) miechuwać na chórze przy łorganach; przykalikuwoł
                                                                                            ło jedny nodze bo drugą skręciuł
kamza - kieszeń, portmonetka; skąpiec z niego był łokropny, syćko jeno w kamze pchoł
kanadyjki - krótkie, sznurowane buty gumowe; Bronuś choć był biyda niemowa to barz
                      śwarnie umioł dziurawe kanadyjki gumulajzuwać
(zaklejać dziury łatkami)
kapnąć sie, skapuwać sie - zorientować się, połapać się; nim sie skapuwoł to juz
                                                          to juz było po wszystkiemu, juz było po ptokaf
kaprawy - o zaropiałych oczach; Ino lo tyf tam biydoków, lo pasiyrbów przygarniętyf
                  lo kaprawyf i korawyf, urodzeniem na wiek zmiętyf...
,,Poprzez lat zarośla''' KDK
kapuś - tępak; fure na ser mater (byle jak) drewnem załaduwoł, taki kapuś z niego
karbidówka - lampa karbidowa; u nos za dźwiyrzami stała karbidówka;
                         Co to była za muzyka, hosia hosia, smyk do smyka
                         klarnet, trąbka guzikówka, hosia hosia, karbidówka
                        światłem trzęsła, płomień klypkoł
                        klarnecista na tłum łypkoł                     
,,Poprzez lat zarośla''     KDK
karcyrz - więzienie, paka, ciupa; z karcyrza wysed barz wyrzeźbiony (chudy na twarzy)
karka - dwukołowa kolaska; Na przystanku chłopców zgraja, sezon na walizki
              Pindrus z karkom, Jaś ,,w desecke'' chłopcy łod Kuliski  
,,Jadą goście'' - KDK
karmazyn - 1) gatunek kur, 2) piykny chłop; Ciotcyna Kazka zaś se jakiegosi
                                                                                                               karmazyna przygruchała
karuwać drewno - zwozić; chłopy w lassach na Wierchomni karuwali drewno =
                          zwozili , ściągali koniem przy pomocy przedniej części wozu
kasliki - nakasliki, szafki nocne ...po kaslikaf buszuwanie, co ta łostawili
                                       pusty flako, stare trepy, smutno juz po kwili ,,
Jadą goście'' - N)
katanka - górna część kobiecego stroju góralek nadpopradzkich;
              
Inoc cegóz tak dobrze spomne jyj katanke
              choć cas dobre łocy jakosi wypłakoł 
,,Hankorno śpiiywka ło łojcowiźnie''   WŁD
kempa - usypisko kamieni wybranych z ziemi z reguły obrosłe krzkami
           
tam wedle te kempy to sie zacyno Hanusina macierzyzna
                                                                                              a to ponizy to je moja łojcowizna
kędraty - kędzierzawy, kręcony; A ten Bronek ten kędraty co pu stówy dziś łod taty
                 z woja wróciuł wyposcony, w Steli śtyry świata strony...
,,Poprzez lat zarośla'' KDK
kiałkać - cienko szczekać; ten sąsiadów pies to na byle co kiałko i kiałko,
                                                                   spać ni móz po nocaf skróś tego kiałkaca
kiałkuś - mały młody piesek, szczenię
kibel - wygódka; wychodek, sroc; do wychodka to sie na wyśnią strone chodziuło
kichoł Michoł - mam to w nosie; kichoł michoł nie bede sie tem tropiuł bo choćbem flaki
                                                        ze siebie wypruł to i tak tego nie łodmienie
kieby - żeby to; kieby jo to lepso pamienć mioł to bem sie i moze naucył
                                                                                                       po angielsku śwańdrykać
kiedy ta niekiedy -wolno;pomalućku, z nózki na nózke, lelum polelum
kiejsi - kiedyś; kiedysi, kiedysik; łono ta kiejsi samo wyjdzie na wiyrk (na wierzch)
kieresiuwać - niszczyć, łamać, ranić; przyloz z baciarki jakisi pokieresiuwan;
                                          te chołota łod gości toby sytko w chołpie skieresiuwali
kinol - nos; a kinol to mioł taki jak diaboł interes a i tak go baby kciały
kipnąć - nagle umrzeć; kipnął ani nie wiedzieć z cego tak sie nogle zabroł na drugi świat
kis ta fras - a co do licha; a kis ta fras ze telo w tyf dziopach przebiyros, jesce starem
                                                                                                              kawalerem złostanies
kis ta frasi - co do diabła; kis ta frasi ze tak mi dziś sytko z rąk leci
kitkać sie - chichrać, r-zyć; Takie toto wiatrem podsyte nic jeno by sie kitkało
kiz ta dziadzi, kiz ta frasi wszysko dzisiok sie kotłasi - (J) narzykadło
klamoty - nastyrmańce; same klamoty na ty furze mieli, nic poćciwego, wielkie mi kupcy
klapkać - zachciewać się; dupka mu klapce na jazde do unie, w chołpie sie roboty nie chyci
klog - podpuszczka z cielęcego żołądka używana do klagania/ścinania mleka na ser
kłańba - kłanianie się; moz mi to zrobić bez zodne kłańby bo sie mi to nolezy
kłapacka - gemba; zamknij ze te kłapacke choć na pore minut bo sie jeno twoje miele
kłapać - mleć językiem; gemba sie to temu nie zamyko, kłapie i kłapie, jeno sie jyj miele
kłopot - spór, przykryś; U Wojtków zaś sie kłopot zawar,
                                        
jak sie nie pogodzą to if adwokacio zjedzą
                                                                                                        
kłótać, kłócić, knycić - robić masło w maśnicy;
                                                                   
dyscyk leje słonko świyci carownica masło knyci
                                                                     uknyciuła postawiuła przysła świnia rozwaluła
kłucie - świniobice. Zakuliście co? Jesce nie, cekoma w kolejce na masorza
kłusie - kłosy; tatuś wracajęcy z kościoła przyniós piyrse kłusia i długo łopatruwoł *
                                                                                        co z tego urośnie *
(wnikliwie oglądał)
kocio zołoba - brud za paznokciami
kociuba - pogrzebacz; przegarnij kociubą krotke w piecu to bedzie lepsy cug
                                                                                                                        (
ciąg powietrza)
kocury - brud za paznokciami; jagze z takiemi kocurami pudzies do dochtora,
                                                   połobcinej se pazdury
kocury - pajęcyny, zakocurzałe - zabrudzone, zabycone;
                
brzydziuła sie u stryne napić harbaty bo syćko u nie było zakocurzałe
                                                                                   
kojkać koj, koj - rytmicznie ssać, cycać maminą pierś abo bez cumelek abo z flaszki
kojtnąć - lekko umrzeć, kojtnął ani nie wiedzioł kiedy a tyle se biyda nałobiecuwoł
kokosić sie - ej kokosis sie jak sojka za morze a cas ucieko i pociąg ci łogon pokoze
kole - kłuje; tako cerwień jaskrawo jaze w łocy kole
kolęda - darowizna noworoczna; za kolędę dziękujemy gospodorzu panie
                           niechaj Józef i Maryja w tem domu złostanie (
przyśpiewka kolędnicza)
kolnąć - zrobić cokolwiek; takie to wnuce zmolne ze nic przy niem nie kolne
kolybać - kołysać; wiater sośniami kolybie ze kolybie, zeby sie jeno ftóro na chołpe
                                                                                                                               nie zwaluła
kompanija - grupa; Halcia bydło zenie, woda sie zbabrała
                                  pocekejciez baby, kompanija cała
                                  jaz sie kapke przecyści, jaz bedzie źródlano
                                  jeno je nie pijcie, bo pewnie sfajdano    ,,
Poprzez lat zarośla'' KDK
kopacki - 1) kobiety kopiące ziemniaki; ide kopackom wyniyś przedpołudzienek
              2)
wykopki; na kopacki do księdza to kielo rzędów telo sie bob zgłosiuło
kopanie -wykopki, kopacki; Matuś na to, samam biydno przyćcie na kopanie
                                        To sie i wom ftórosi miarka zimioków dostanie 
,,Baba Jagula'' KDK

 
kopy - bety, beciwo, bylejakie odzienie; na pościeli zbańbusone kopy, na zyrdzi tys pełno
                                                      kopów
i taki u nif psionkreć porzondek a gazdów by grali
kopyrce - przewraca, kręci; tak sie łorobiuła ze mi sie kopyrce w głowie
kopyrt, kopyrt - noga mu pokiołzła i sie skopyrtoł w paryjo kopyrt, kopyrt jaz rypnął w potók
kopyrtnąć - przewrócić; skopyrtoł sie na dó ubocom i szcząsu mózgu dostoł
korawy - krzywy; nogi miała korawe, do wionka i temu wiecnie w długif spodnicaf chodziuła
korob - husianka do kołysania dziecka powieszona między dwoma drzewami w polu lub w
                                                                                                                       domu (na Łomnicy)
koromysła - 1) nosidło do wody 2) dziwactwa, głupio nastyrmane (naukładane rzeczy);  
                                                          co ześ to za koromysła nastawiała, ni to pies ni wydra
korpiel - biały burak, brukiew; babka gotuwała korpielanke, dobro była jeno za barz słodkawo
koruto łowca - owca z rogami; Myśleli ze to baron a to łowca koruto
korzec - miara pojemności ok.120 litrów;
                                                          dziadek przytargoł pu korca jarcu z jarmaku do sionio
korzec - miara, około 16 litrów; pasują do siebie jak uloł, jakby sie w korcu maku naśli
kosiarunek ; bicie, cesanie, lojty; Juz jo widze jak matka se na ciebie koziorke rychtuje,
                                                                                                                          bedzie kosiarunek
kościelne ubranie, obucie - odświętne ubranie, obuwiie noszone tylko do kościoła;
                                                    nie flurej w kościelnem ubraniu na codzień
kotłasić sie - plątać, mieszać; zaś sie na niebie kotłasi, trud boski sie pogody docekać
kozać se - zamówić; przysed Jaś do karcmy kozoł se dwie wódki i zagryche
kozden jeden - każdy; u nos w chołpie to kozden jeden, mały wielki musioł w polu robić
krasota - coś bardzo kolorowego; na Dróge Krzyzową to sie w taką krasote nie ubiyrej
krązanina - liście buraczane usiekane tasakiem - (kosokiem) ,,na makaron'' 
                        
A mie jeno ręce tak sie dziwnie trzęsły
                         bom jo przerobiono mojaś ty była;
                         Gęsi, krowy, krązanina, mamusia daleko

                         Tak to Kasia Kożusconka poletko za rzekom
                        łodrobiała zborguwane, rosła łojcowizna
                       by wiek późni, wiek skapany, niebo ji to przyzno
                       nic z sobą nie zabrać                                  
''Poprzez lat zarośla''    KDK

                     
krogulcyk - diabeł; bazylisek, złe; Teść sie uzkorzoł na zięcia, ze go krogulcyk nazywoł
krosty - pryszcze;
krowieńce - krowie łajna; lizła na krowieńcu i całą se sukiencyne łopaprała
króle - angory; mamusia chowała króle/króliki/angory i mi zrobiuła z angory miękućką
                                                                                                                                       copecke
kruska - kruszynka; mechu strzempkiem z dziadkowe gratyny
                              gliny kruskiem z podmurówki chołpiny 
,,Zielonej łaski pełne''     WłD
krys świata - bardzo daleko; Ej, kiyrpce schodziuły caluśki krys świata
                                              wojuwały hardo na taliański wojnie 
,,Dziadkowe kiyrpce '' WłD
krzyceć - płakać, wołać; dziopa w niebogłosy krzycała jak łogień na dachu uwidziała
krzypać - kaszleć; Dzieci w łocka fajka scypie
                                koło dziada kozdy krzypie
                               ej semyśle - ty niecnoto - i nodzieje w sercu knuje
                               ze go dochtór roz na zawsze z kartoteki ,,łodfajkuje''      ,,
Jagulina'' KDK
krzypota - kaszel; A za rocków ze sześ jak dziadek zdziadzieje
                                Jak krzypota mu gnoty przygwoździ do proga
                               ono ta dziadkowi spopodpiyro dzieje
                                przeprowadzi dziadka łod stoga do stoga 
,,Poprzez lat zarośla''   KDK
księze - księże np.pole, parafialne pole; downi to syćko było abo księze abo żydoskie
księze pole - pole zapisane w testamencie na kościół; downi jak wiys to syćko było abo
                 księze abo zydoskie; na księzem to dziś baby w dziesięć rzędów zimioki kopały
kucka - mała chałupka; nojpiyrwy siedzieli w taki kucce
                                                                         ale potem sie postawili na placaf po dziadkaf
kukiołka - plecionka, bułeczka; ej u Hyle to były wypieki przeróźne kukiołecki w warkoc
                                                                                                                                 wyplatane;
              Oj maluśki, maluśki, maluśki jako kukiołecka
              A to wom przed nami, przed nami obroz Boga-dziecka 
,,Dopiski do kolęd'' - KDK
kuknąć - zaglądnąć; kuknij ta pod śparchyt cy nie cza drew dołozyć
kula - laska; dziadek za łowcami zawżdy se broł swoją kule. Prasnął kulą i wilka podkulawiuł
kulas - chromy człowiek; rymatyz go pokręciuł, kulas sie z niego zrobiuł
kulasy - nogi, giry; Ej juz dziadzisko sie z niego zrobiuło,
                                 kulasy go nie nosą, w piersiaf mu gro
kuleć, przykuluwać - utykać; podkulawiuł łowce kulą i teroz biyda na łostatku kuleje
kuma - przyjaciółka; witejcie kumo a kaj sie ta prowadzicie (dokąd idziecie)
kumora - komora, izba-schowek-magazynek; do kumory to jeno dziadek mioł kluc
                                                                               i nawet babki nie wpuscoł
kumy, iść w kumy - podawać, trzymać komuś dziecko do chrztu
kupa - 1) dużo, stożek; kupa gnoja
            2) e, z niego to taki lejcywoda,
kupy sie to jego godanie nie trzymo
            3)
razem;
mieli zodotek na chołpe to przelechmanili. Dali siedzą ze staremi
                                                                                     (z teściami) i sie pieklą na kupie

            
                        
kupcyć - robić zakupy, jarmacyć; coście ta pokupcuły, a nic poćciwego same beśtefranty
kupne - nie domowej roboty, kupione, lepsze; ej ten nowy ksiądz piykny jak kupny
kurcepaka - do licha; hołota przestońcie sie gonić po izbie bo wos kurcepaka wykosiaruje
kurcepaka - do licha; a coz se ty szkucie, kurcepaka, myślis ze ci sytko wolno
kuruwać - leczyć; kuruwali go selenijakiem sadłem a on sie i tak na drugi świat przesed
kurz patelnia - do licha; Kurz patelnia alem zawaluł
kurzeńce - kurze odchody; zapiyroj dźwi do chołpy bo kury najdą i fto bedzie kurzeńce
                                                                                                                                        przontoł
kurzoc - palacz; ni ma rady z temi kurzocami, dymu w chołpie ze siykiyre by w powietrzu
                                                                                 zawiesiuł
kurzyć - 1) palić; tabacyć; kurzuł ,,Śporty'' bo na ,,Giewonty'' go nie było stać;
                                                            lubioł se zakurzyć roz kiela cos ale sie nie zaciągoł
             
  2) padać (o śniegu); co jenom łodgarnął i zaś śniega nakurzyło
kuśkać - niezbyt fachowo coś porabiać; aleś skuśkoł te robote trza sie było do nie nabrać
                                                                                                                              jak sie nie znos
kutos - 1) pompon Wisia wypletła wnucęciom copecki z kutosikami
              
2) wulg. Ciul, berys, cep, łój
kuzdrać - czochrać; uces ze sie, nie pódzies tako rozkuzdrano do szkoły
kwardo - twarda; godali ze staro i kwardo jak kamień, nukali
                              - na inksom nowocesnom zamień
                               A łona mi w usak jes śrybłem potoka ,,
Gwara''    WŁD
kwyrdz - coś bardzo twardego      WŁD
kwarocić - psocić, śniuchtać, ..Jaka ze mnie kwarotnica, jaki ze mnie
kwaśne mlyko - zsiadłe mleko; kwaśne mlyko na przychlipke z modemi zimiockami
                                                                                                                         to były mecyje
kwaśne mlyko - zsiadłe mleko; wycyń kwaśne mlyko na druślok, łocieknie i bedzie syrek
kwaśno woda - mineralna woda; ej zowodzie kwaśny zdroju scyt do scytu gnie sie
                             a ponizy stary Poprod starą wode niesie
,,Swok i gołębie''   KDK
kwaśno woda - woda mineralna; kwaśną wode sie nosiuło w purzkach/bańkach
                                                                                                              i piuło z przykrywki
kwękać, stękać - narzekać, wydawać odgłosy bólu; kwękała stękała ale do dochtorów
                                nie posła jaz było za późno i choroś ją zmietła
kwiceć - piszczeć; dziopy przy deptaniu kopy wiscały, kwicały bo if chodocki napastuwały
kwitły mu pazdury - miał białe plamiki na paznokciach
kwolba - chwalenie się;  kwolba, przekwolanka jakif to ni mają gości a temcasem to
                                                                                                               krakoskie centusie
kwolba, przekwolanka - chwalenie się; we wsi dzieci przekwolanka cyje lepse goście
                               nase z dalsa, nase lepse jeno nom zozdroście
,,Jadom goście'' - KDK
kyrie elejson - Panie zmiłuj sie;
                                      kyrie elejson jakie to dziecko dziś zmolne, pewnie ząbki temu idą
labać - pić łapczywie; labies te kokale a potem cie po brzuchu kole
labiyda - kobieta często narzekająca, labiedząca; łokropno z nie labiyda, nigdy sie
                                                                          to z nicego nie uciesy, wiecnie zachmurano
labiydzić - narzekać; bożeńkać Bozes ta mój Boze, biadolić, jojceć, narzykać
ladaco - słabizna; łokropne ladaco i lyków ni mo wykupić za co i nogi powłóćy
                                                                                                                      i w piersiaf ji fucy
lafirynda - włóka, baba-leń, miała lewe rence do toboty i jeno po świecie
                                                                                           by sie szwendała, tako lafirynda
lajbik - kamizelka bez rękawów
lampas - lampa; Klękne se dzisiok w polny kaplicy i wypominki łodprawie z lasem
             za wszystkie sarny ptoki i drzewa świyce po górak zolu lampasy 
                                                                                               ,,Józkowe wypominki''   WŁD
latawica - kobieta lekkich obyczajów; limp, gzijowka, włóka, tłuk
laufer - darmozjad; próźniok, łon jeno wiecnie światem i światem, taki laufer z niego
lechmon - rozrzutnik, nierób; letkiewic, co zarobi to przegwizdo, łokropny z niego lechmon
legnąć - położyć się; tak se jeno legnął na popłudniową drzymotke i juz sie nie łobudziuł,
                                    widzioł to świat, jaki zywot marny
legućko, legutko - lekko; ledziutko, letko;
                                                          co se sprzendzie co se utko niechaj bedzie mu Legutko
lejcywoda - plotkarz; bojcorz; ty lejcywodo,  po chołpach chodziś i bojtki roznosis,
                                                                                     pasuje to tak na chłopa!
lezysko - 1) legowisko 2) leżenie, leniuchowanie; jo ta wiem ze to wom nie z lezyska
                                                                                      ten majątek przysed
lico - 1)powierzchnia np.deski 2) policzek;
                                                         pokiołzła na śklonce (ślizgawicy) i se lico scyrchluła
lipo - oko; lipo podbite, bozula na cole i taki poharatany przysed z te wcorańse baciarki
liwentorz - inwentarz, spis; Nie łostoł sie nawet i strzępek zopaski
                                             co bym mu sie mogła wypłakać a scyrze,
                                            a do liwenotrza jeno mi łostały po babce
                                            jyj piykne gorące pociyrze 
                                                                      
,,Hankorno śpiywka ło łojcowiźnie'' WŁD
liznąć - upaść; lizła na młace jako długoi całą se sukienke wybabrała
lo - dla; I temu smentek dziwny nie schodzi Panu z lic
              bo cłowiek lo cłowieka nie znacy dzisiok nic  
,,Locego źle - dopiski do kolęd'' KDK
loć dupe - 1) zmyślać; dupke jom zaloł ze jez bogaty dziope mu dali a łon był golec
                
   2) beztrosko opowiadać; chłopy sie wiecorami zchodzili do swoka i dupe loli
lojty - lanie; wracej sie do chołpy ło ludzki godzinie bo inacy ci łociec lojty sprawi
lola - luźna sukienka; a coześ se taką lole ubrała jakbyś w łodmienionem stanie była
                                                                                                                                     
(w ciąży)
luby, luba - kochana, kochany
ludzkoś - dobroć, łaskawość; puściuł jem ji tani ( w dzierzawe) bo to gdowa z ćwiorgiem
                                                   drobiu/dzieci. Trza ludzkoś w syrcu tyz mieć
lura - zupa wodnista, coście takie lury ugotuwały ze dno w misce prześwituje
luśnia - część do wozu drabiniastego; luśnie to sie za lytre zakładało
luto - przykro, smutno; luto sie ji zrobiuło jak Wojtusia do woja zabrali
lykasztwo - lekarstwo; dostoł zogranicne lykasztwo i dopiyro mu pumogło
lytra - boczna drabiniasta osłona wozu do zwożenia snopów, siana
lytrowy wóz - zaprzągnij lytrowy bo ci sie ta lucerna w łosłonki * nie zmieści;
                                                                                              *łosłonki -
boczne deski na furze
lytrzok - wóz drabiniasty do zwożenia snopów, siana; muse se lytrzok porychtuwać bo sie
                                           jutro pojedzie na Wierchomnio po siano. Jus na pieprz uskło
lyź - iść, leść; nie lyź tam dzie cie nie prosą, miyj swó honor
łaba - łapa, ręka, graba, grabula; Łabe to mioł taką kwardą jakby w kamieniołomie robiuł
łabe łoblizać - odejść z kwitkiem; Łobiecuwali, łobiecuwali a potem mu dali ale łabe łoblizać
łabudać - pałaszować, zjadać łapczywie;
                
 Baba Jaga coś na lewo w kozdem kramie zwinie
                 i na słodkiem łabudaniu ji niedziela minie 
,,Baba Jaga na łodpuście'' KDK
łapsnąć, połapić - złapać; liska kure łapsła ani nie wiedzieć kiedy
łapsungiem - chytrze, grabieżczo; dorobiuł sie łapsungiem na ludzki krzywdzie
łepem kiwo - głową kiwa; kiwo łepem ale słowa cud boski z niego wydobyć;
                                                                                                         taki smok łodmieniec
ło dupe rozbić - nieważne; ło dupe rozbić motocyk nojwoźniejsce ze chodok cały
ło swojem - być na własnym wikcie
łobloć - łobróce sie do wos z jarmaku i cosik wom łobleje, (wyjawię) ale to nie bojtka=plotka
łoblyc - naciągnąć np. poszwę na pierzynę; jak sie przyniesie poszwy z magla
                                                                                                                to sie pierzyny łoblece
łobocyć sie - okrzepnąć, przyś do siebie
łobrok - jedzenie dla konia; jeno nie se nie zaboc worka z łobrokiem
łobrócić sie - wstąpić do kogoś po drodze; łobróć sie ta do mnie po kościele to ci cosi  
                                       łobleje (coś ciekawego, plotkarskiego powiem)
łobsrywać - obmawiać; Łon to Bogiem a prowdą nic nie umiy sprawiedliwie powiedzieć,
                                                                                                                 sytkif by jeno łobsrywoł
łobstoć sie - ostać się; ,
                          
Za nojwyzse góry posły stare casy
                           nikto ik nie dojdzie roków nie dogoni
                          łobstała tęsknica i łobstoł sie hankor
                         świyrcki z łoka ciągnie casem licko płoni                       WDŁ
łobstoć sie - ostać się; nić sie nie łobstoło, syćko dziki zruły
łobucie - obuwie; downi to sie łobucie dopiyro przed kościołem zakładało, tako była biyda
łobucie - obuwie; jeno sie dobrze łobuj bo zwaluł siarcysty mróz
łocaty -o dużych oczach; piykno z nie była baba, jak jagoda,
                                                                    łocato, śmigło w pasie, łocy jak dwa habry miała
łochędożyć - łochrześcijanić; w przysłem tyźniu kolenda, trza chołpe łochendożyć
łochrześcijanić - łokrzesać, łogarnąć z nieładu, brudu
 Łociec, a pódzze do chołpy sie łokrześcijanić bo ksiądz juz zacoł kolęde z niźniego końca
łochurny - opryskliwy, ordynarny;
                  Na wyglond doś, doś jeno barz łochurno, ale tyz to za modu miłości nie zaznało
łociapane jabłonie - z których kijem, kamieniami postrącano jabłka
łocwi - łatwiej; weź ze se ndziopa noparstek to ci łocwi bedzie przewlykać
łod siykiyry - topornie, na ser mater, po łebkach;
                            e, z niego to taki hejnos łod siykiyry a gazdoskif córek sie mu zapiyko
łoddali bycka na woge, ale to śmiychu worte jak mało za kilo dają. To ci unijne wyjadace
łoddychnąć - odpocząć; ady tak, pokla sie żniwa nie skońcą to wio i wio
                                                                                                             ni ma kiedy łoddychnąć
łodmieniony stan, błogosławiony stan - ciąża; Marcysia z rana wonituje
                                                                                                widać w łodmienionem stanie
łodpicuwać sie - odstawić się, wystroić się; wyśtrychnąć sie; kiej sed na dziopy to sie
                                         tak smok łodpicuwoł zem go za przyjezdnego gościa wzioła
łodwidziało mu sie - rozmyślił się; juz miało dońś do kontrachtu ale łonem (im) sie cosi
                  łodwidziało, abo ftosi podkupiul, abo naśpuntuwoł, abo sie same rozmyśluły
łofajdany - okichany, obrudzony; krowa go łofajdała jak gnój spod bydła wyrzucoł
łofucny - opryskliwy, nieprzystępny; zadem pierze; nasko kocica barz łofucno zaros sycy
łoganiać sie - wiązać koniec z końcem; a tak ta sie łoganiom tą renciną jak moge
łogarnąć - łokrześcijanić, łochędożyc, łoporządzić; Jeno izbe co z grubsa łogarne
                                                                                           to przyde do ciebie
łogony - bydło, krowy; wielas ta tyf łogonów mocie? ady ćwioro i cielisie my przysadziuły;
                       wielgie mi gazdy dwa łogony na krzyz i cap a nosą sie jak jakie dziedzice
łochajtnąć sie - ożenić się, wydać sie;
                                                  planują sie łochajtnonć zaroz jak Jasiu z woja wyjdzie
łojce - ojcowie, rodzice; Ale łojce te cęś Bronka,
                                          jak jom Stela sie w koronkaf nie nado
                                          sprzepisują, sprzekładają
                                          Bronka z nicem wysiudają 
,,Poprzez la zarośla'' KDK
łokopiasto - pełno ponad brzegi; w kosyku jesce próźno a bedzie łokopiasto
                     bo ksiądz Siwadło dokormioł niejedno głodne gniozdo
,,Jagulina..''   KDK
łokot - snop słomy przewiązany powrósłem cięty w sieczkarni na sieczkę lub używany
              do wypchania sienników kiedy nie było materaców
łokropicnie - bardzo; Wojtuś sie łokropicnie som przy snopkaf łorobiuł bo łojca brakło
łokropicny - wielki; wielgachny, na pocud wielki, wielki ze sie w pale nie mieści
łokrześcijanić - doporowadzić do porządku; mom iś do dochtora to sie muse trosusie
                                                                                                                           łochrześcijanić
łoktusa - parciana płachta na liście, koniczynę, siano zarzucana jako tobół na plecy
             
Hankoru cało łoktusa bo Jasiek w rekruty ruso
             halnioka na wiyrchak granie i pastyrek łozywanie           
,,Prymista'' WŁD
łomasta - omasta, tłuszcz; na wiecerzą pojodało sie mascone zimiocki ze skwarckami
                                                                               na przychlipke z kwaśnem mlykiem
łomnica - nałamane gałęzie; przesed halniok i sendy szanty narobiuł, łomnice narozrucoł
łonycki - onuce; flanelowemi łonyckami to sie łokrącało nogi w zimie bo śkarpytek nie było
łonycki - onuce; przy śparchycie bez noc podsychały z flanelowe łonycki
łoński rok - ubiegły rok; dom ci jesce w słoicusiu łońskorocnyf śliw na piyrogi
łońskorocni - zeszłoroczny    ''Słysycie ta modrzewie jak Jon za pugiem chyrli
                         łowiesek planujęcy na łońskorocni ściyrni            ,,Spinacka''     KDK
łopatruwać - badawczo dotykać; znachor mu noge połapatruwoł, doł w dyscułki
                 
(usztywnił) kozoł łokładać żywokostem i powiedzioł ze sie samo wygoi
łopołka - wypleciony z korzeni gospodarczy pojemnik w kształcie wanienki;
                                                                                                 udeptej liści z jaty do łopołki
łoprosić sie - mieć młode prosiaki; maciora sie barz pokłado, pewnie sie bedzie prosić
łopuckać - obstukać; łopuckej se jojecko to ci sie bedzie łocwi łobiyrało
łosłonki - boczne deski na furze; naładuwoł gnoja powyzy łosłonek i koń biydok
                                                                                                                      ni móg uciągnąć
łośnik - narzędzie do ręcznego strugania drzewa; pomne se dziadka jak siaduwoł na
                                                                  uborze na ,,dziadzie'' i łośnikiem cosi strugoł
łotupa - coś strasznego, wstręt; na łotupe drogie te lyki;
                                                   łotupa mie bierze jak ze pomyśle ze mom rycynus zażyć
łotupnik, łotupnica - człowiek o wrednym charakterze, łotupniki, przeklentniki a nie ludzie
łowce sie bagnią - kocą na wiosnę, mają młode
łój - prostak, ordynus; Kawoł łoja z tego Mancynego zięcia a pana by rznął; cep, ciul
łypkać - spoglądać; bluskać; Baba Jaga choć nie hipko
                                                   raźnem okiem wkoło łypko
                                                  dwa gornusie dziś zebrała grosiwa
                                                 z tego gornuś na msze dała    
Poprzez lat zarośla - KDK
łupić sie - bardzo głośno płakać; łupiś sie jakby skóre ś ciebie darli a tu ci sie nic nie wodzi
                                                                                                                   (nic nie dzieje), drzyć sie
łupy - obierki z ziemniaków;
łyskać - smagać; wyłyskoł chodoka bicem bo mu droźniuł konia
łysko sie - błyska się; rany boscy jak sie łysko, jaz sie widniućko robi
macać - dotykać, łopatruwa, wyskoc na kurnik i pomacej kury wielaz ta jojek bedzie na jutro
machenrzyna - wysuszony, nadmuchany pęcherz zwierzęcy używany np. na salseson
                      stras kota machenrzynom jo sie i tak nie boje
maciek - brzuch; bańdzioch, dodo, cerewo, brzusysko; maciek mu zrós widać ze
                                                                                                                    mu baby podchlybiały
macierzyzna - pole odziedziczone po matce;     ojcowizna - pole odziedziczone po ojcu
mackać - dotykać; macko sie po brzuchu pewnie mo chroboki
mać -matka; a twoja mać doma cy zaś sie dziesi powlekła
mało ciepły - ledwo zywy łod roboty; przysła z pola mało ciepło, tako była łorobiono
mało sie nie pokichoł, mało sie posroł - z ogromnym zawzięciem
mamin, maminy - pozostający własnością lub przynależny matce; przywdziołam se mamin
                                  serdok i mamino łobucie bo moje juz na mnie przyciasnawe
mamławy - powolny, rozlazły; niby z jedne matki ale jeden jak zywe śrybro a drugi mamławy
mamrać - 1) mamrotać 2) narzekać że coś się musi zrobić; pomamroł, pomamroł ale
                                                                                        mi koniec końcem konia pożycuł
mamuna - 1) strach; A tu jęły sie mamuny chłopa bałamucić
                                   Ni mu śpiywać, ni mu świsceć, bałamuty nucić  
''Światło'' KDK
                   2) urągliwie o kobiecie; 
Weź i zrozum, ty mamunie jesce dali środki z unie
                      Jo by ji dała za to złorzycenie, środki? Ale na przecyscenie 
,,Agitka''   KDK - J
manele - rzeczy; miała tyf maneli, kopów bądź ile a i tak wiecnie śklamrzała
                                           ze sie ni mo w co ubrać
masne - tłuste; W imie Ojca, Syna, Ducha kluski wielgie, masne
                     jeno kańsie dzieś nad ranem dopiyro dziś zasne 
,,Swok i gołembie'' KDK
maślić sie - długo z cicha płakać; kapić sie, piceć sie, chuzić sie;
                                                   przestoń sie
maślić bo ni mos ło co, nićci sie nie wodzi,
                                                   jagze pódzies do szkoły taki spuchlocek
maśnicka - drewniane naczynie/urządzenie do robienia masła
matace - ciemniaki; zacofańce; kora bosko z takiemi matacami w jedny chołpie siedzieć,
                                                                                                                   mozno świra dostać
menkolić - męczyć, prosić; ale ś ciebie menkol, menkolis i menkolis mie ło piniondze
                                                                             a wiys dobrze ze posło na asekuracyjo
miałcenie -  miaukot - miauczenie
miarkuwać - 1) odmierzać, 2) zorientować sie; nim sie zmiarkuwoł ze go kcą łokraś to juz
                             było po ptokaf
(było za późno)
mieć boja - bać się, mieć stracha, mieć pietra
mieć boja - mieć strach, mieć pietra; ale mioł boja przed wojem (wojskiem), udawoł ze mo 
                                                platfus zeby sie wymigać
                                                                                                       
mientolić - miętosić; stoł przed kramem mientoluł stówke w ręce i nie wiedzioł co wybrać
miereńdzać - przeżuwać (o krowie); Przysła baba do księdza i bojtki miereńdzo
                          Fto z kiem sypio, fto z kiem pije, fto z kiem kiedy za co zyje
    KDK - J
mietać - poronić; sfokowo barz stropiono bo krowa mietała a tak se rachuwali
                                                                                                        ze se cielisie przysadzą
migać - szybko jeść; migoł te piyrogi, Bogu nie wymowno, jaz mu sie usy trzęsły
miglance - huncfoty, milusińscy,           miglanc - lizus, cwaniak, lis,
miśkuwać - kastrować;Prosięta łokropnie kwicałay jak przysed miśkorz if miśkuwać
miyrwa - 1) mierwa; pozazgrabuj miyrwe na pszenicnisku bo skoda kozdeo kłusia
            
    2) ale mos miyrwe na głowie, weź se sie i przygrabnij (przyces)
młaka, młacurka - błoto, podmokły teren; Dziadek sprzedoł Młaki pod rozlewnie
młódź - młodzi ludzie, młode pokolenie; ta dzisiejso młódż to sie na kopyrtki świata prowadzi
mocka - młocka; trza iś napytać chłopów do mocki
mocki - resztki płynu pozostawiane w kubkach; wycmoktać mi do końca, nie łostawiać mi
                                                                                                              mocków bo gornusiaf
modzi - młodzi, skrótowo para młodych nowożeńców
moja, mój, twoja, twój - żona, moja baba,mąż, mój chłop
mojkuwać - młynkować, oczyścić z plew; w tamtem tyźniu my młócili a dzisiok mójkujemy,
          ,,
niwa nie zżęta, mąka nie zmełta..''
mojno, mojnek - młyn, młynek; jak jem jechoł do mojna, upadla mi do wody dusa moja
                                                                                                                                   (śpiywka)
mokrzutki, mokrzusieńki -mokry; Wojtek był po ty polce mokrzusieńki,
                                                           sie widziało ze duse ze siebie wytońcy
                                                                                                                                  
mokwa - dżydżysta pogoda; coś mokrego; łobuj se kanadyjki bo mokwa pod nogami
moncić - kręcić; monci mi sie w głowie jakby zginiono godzina na mnie przysła,
                             a moze to jeno uroki, wołej ta babke niek mi if łodcyni
mordowisko - ból żołądka; pojod śliw popiuł mlykiem i teroz sie dziwi ze mo mordowisko
morzy mie - spać mi sie kce; nie wyspoł jem sie bo dysc po dachu dudniuł i teroz mie morzy
motowidło - prosty przyrząd z trzech patykówdo nawijania, prostowania wełnianych nici
mozez mi skocyć - nic mi nie zrobisz, nie boję się
mozez mi skocyć - nic sobie z ciebie nie robię
mór - pomór; jak przysed mór na kury to mi wszystkie kokosie ( kokoszki) pozdychały
mrygi - urągliwie o owcach; te dziadkowe mrygi to nic jeno w skode i w skode
                                                                                                   braciskowi uciekały
mućkać - całować; mućnij krzesnego w ręke to cie jakiem grosem na łodpust podrzuci;
                             Mućnij w ręke, dej mi dziubka to cie wezne dziś do złóbka
                            Tam w jasołkaf Boze Dziecie Nojwoźniejsy król na świecie
Jagulina - KDK
mulić - jeść powoli - mioł pochowane w sianie łod świąt pozołdy i se pokryjomu muluł
murcki - zabawa w murcki; trza łosmolić talyrz i kozać sie w ciemno muskać palcami po
                                                                                                                                           gembie
mydło, powidło, motowidło i latarnia - przed wojnom w sklepie to u żyda wszystko kupiuł;
                                                                                                                   mydło, powidło i latarnie
mytka - szmatka do mycia naczyń; Dziesi mi sie mytka zachamenciuła, moze jes w pomyjaf
na glanc - na połysk; pucuwali bratu buty na glanc jak chodziuł na panny
na gwołt - pośpiech; dziaduwoł sie dziaduwoł a potem dopiyro na gwołt sie do pociągu
                   zbiyroł. Gwołtu, ludzie dejcie mi pokój bo mi głowa łod wos łoblezie
na jedny nodze - szybko, migiem; scoc, łobledź na rynek po chlyb na jedny nodze
na klynckaf - na klęczkach; Zelkowa córka na klynckaf koło piwnickiego kościoła
                             chodziuła, tak Bogu dziękuwała za powrót do Polski ze Sybiru
na kopyrtki - nówić przewrotnie;godać na kopyrtki świata,
na obyrtke - wokół; łobrombij ten pokrowiec na łobyrtke zeby sie nie szczempiuł
na piechty - pieszo; przódy to ludzie nawet do Starego Miasta na jarmak chodzili na piechty
na pocud - ładnie, pięknie; śliwy tego roku łobrodziuły na pocud ale łońskiego roku to brakło
                                                                                                                             nawet na lykasztwo
na pocud świata - niezwykle przewrotny; e, łon wiecnie godo na pocud świata
na prędkości - na pierwszy rzut oka; na prędkości to łona do nase Jagniysie podobno
na przednowiu - na przednówku; babcia łopowiadali ze na przednowiu to sie nieroz
                                                                                                                         lebiode jodało
na ser mater - byle jak, nieudolnie; udawoł fachmana(fachowca) a zrobiuł na ser mater
na wiwat -do pełna; załaduwane mom na wiwat tak ze sie nawet ździebołko nie zmieści
na zicher - na sto procent, na pewno; Mozez mi wierzyć, jak zicher to zicher
nachapać sie - nachapoł sie co lepsiejsyf kanapek ze szynkom a te gorse łostawiuł
nadać sie - przypaś do gustu; Ale łojce te cęś Bronka jak jom Stela sie w koronkaf nie nado
                   sprzepisują, sprzekładają Bronka z nicem wysiudają ,,
Poprzez lat zarośla'' KDK
nakorpane - naubierane jedno na drugie; przysła tako nakorpano ,,na cybulke ''
                                                                                                          jak to teroz godają
nalabany - wypity; przysed dziesi nad ranem taki nalabany, a Marcysia mu jesce rano buty
                                                        pucuwała, świat nie widzioł takie miłości, takiego zaćmienio
nałabudać - nakraść, obłowić się; jeździul po wojnie siabry i sie cejcości nałabudoł
napiyrać sie - domagać się; telo mi sie napiyroł, telo mi głowe susył
                                                                 jaz jem dała na tego laptopa
naproscać - prostować; skuśkali mi grabie na pożyckaf i ni ma pana zeby if ponaproscać
naprzykrzać sie - być namolnym, prosić; telo sie łojcom naprzykrzoł jaz mu
                                                                                                   pozwolili iś dali do szkół
napytać - nająć do pracy; mama posły między chołpy napytać do mocki (omłoty)
narznąć drewna - pociąć na kawałki na srogach; narznął sie w tem tyźniu drewna i rence mu
                                                                                                                                                   ciyrpną
nasadzić kwoke - posadzić kwoke na jajkach;
naskie - nasze; kup mi ta naską gazyte (,,Znad Popradu'') jak bedzies na rynku
nastać - przybyć; łodkla (od kiedy) nastoł dochtór Zeszutek to juz ludziom
                                                                                    łocwi było poratunku sukać
nastrosyć - podnieść, poruszać siano lub słomę np. w sienniku żeby wyglądało więcej
naści ze ty piłokrefcu - a masz ci ty niecnoto
natrząś - otrząsnąć; w nocy był wiater jak skurcy byk, pewnie natrząs śliw, idź ta pozbiyrej
                                                                                                                                         do łopołki
nawdzioć - nałożyć, naciągnąć, ubrać; nawdziyj ze co na siebie cornego bo teros jesce post
nawrócić - tu: zacząć; na Jana skońcył pięć roków i nawróciuło mu sie na szósty
nazganiać - spędzać; nazganiała grosa z poruf zesonów i wreście nową chołpecke postawili
                                                                                                                             bo starą grzyb zjod
nazod, na łodwider - pojechoł piyrsem (pociągiem) do starego miasta ale zarosicuś na
                                                                                                                         łodwider sie wracoł
nędzić - napiyrać sie, naprzykrzać sie; telo go nędziuł jaz mu pożycył te stówke
ni ma zmiłuj sie - nie ma odwołania; rozfurkali piniondze na beśtefranty
                                                                                         i teroz ni ma zmiłuj sie
nieboscka - niebożycka, osoba już nie żyjąca; Babka niebożycka to barz po bożemu
                                                                                                dzieci chowała(wychowywała)
niedowarzony - 1) niedogotowany 2) nieswój; pokrącoł sie po chołpie taki niedowarzony
niepeć - niebezpieczeństwo,zagrozenie, łotupa .
               ludzie widzą diaboł niepeć, krzyzem świentem sie zegnają

              przepędź Boze diabła przepędź, do klośtoru diabła gnają - Diaboł na jarmaku KDK
niepogodany - małomówny; adyć nie wiem cy sie stydzi cy tyz taki z charakteru
                                                                                                                                 niepogodany
nieusłuchnioncy - nieposłuszny; łojców słucho ale do babki barz nieusłuchnioncy
                                                                                                                   widać sie je nie boi
niewiada - nie wiadomo; juz telo razy strasyli ze bedzie koniec świata a tu dali niewiada
nioska - kura, która znosi jajka; myślala ze sie udowi z zolu, liska ji sytkie nioski wybrała
niuchać - węszyć, śniuchtać, węsić; Jag zeście nie widziały to wom dziadówka
                                                                                               po gorckach śniuchtała
nojpiyrwy - najpierw; nojpiyrwy hoj, a potem joj = wydawać, używać bez opamiętania
noziory - podglądanie, tropienie; domyślała sie mioł kochanke to popłakuwała i chodziuła
                                                                                                                      za niem w noziory
nynać - spać; A łono jakby wiedziało, ze dziadek mu nierod
                         Nie płace, nie wiscy, udaje ze nyno
                         łodceko, łodlezy, jaz dziod jod, nie pojod
                        zakla matka wróci głodzik swój przetrzymo   
,,Poprzez lat zarośla''    KDK
nyny - pójść spać; pociyrz i nyny; nic jeno by nynusioł dobrze jod i książki cytoł
od pucu - na niby, dla fasonu; tak łod pucu go zaprosili ale co do interesów z niem
                                                      to sie furt waruwali bo kozdy wiedzioł ze to zwijac
(krętacz)

                                                   
od pucu - tak na niby; od pucu mućnął teścia w renke ale w duchu wiedzioł ze
                                                                                        łon tego nie wort, ze tego nie worce
odpicuwać sie - odstawić sie, wypindrzyć sie
odśtrychnąć sie - zrobić się na eleganta
ofajdany - obrudzony łajnem, łokichany
oprosić sie - maciora sie w nocy oprosiuła i jaze dziesięcioro prosiąt miała
packać - pomaźlikoł, popackoł i godo ze łomaluwane. Ło du... rozbić taką robote
padół - zopadlisko; na tem łez padole to mi juz do cudności przychodzi
pagorek - pagórek, góra; Pagorek - nazwa geograficzna; Stryki mieli pole na Pagorku;
                  Łoni z cicha po Kicarzy, po pagorkaf i dolinkaf
                 krowy pasą, pasą myśli po wertepaf i spominkaf ...
,,Poprzez lat zarośla'' KDK
paka - więzienie; karcyrz, ciupa, krotki
pancia - paniusia; Dwa miesionce w Krakowie posłuzuła i juz łokropno pancia,
                                                                           juz sie po nasemu z niom nie zgodo
panic - młodzieniec z lepszego rodu; zniewoluł ją panic i tak sie niescęsno sama
                                                                                                                  morduwała z dzieckiem
pańsko równio - cmentarz; smentorz,
papa -twarz, buzia; japa, papula, papaja, morda, gemba, kufa, cyferblot -
                                                      jak godos papom to nie pokazuj łapom
papać - jeść (urągliwie); popapoł, zakurzuł, potem sie żdrzymnął, taki to pozyje
papu - jedzenie dla dziecka; papu jesce sicia =jedzenie jeszcze gorące
papusiać - jeść;  papusiej, papusiej (do dziecka) = jedz, jedz
paputki - pantofelki, tuptusie, papućki, papucie
pasienie - wypas; moja mamusia za pasieniem niejeden sweder upletła
paści - sidła; dziadek zakładoł w kumorze paści na scury bo by mu furt sadło zezarły
paśno krowa - żerna, zyrno, Nie to zebem wom śkluł* ale to barz zyrne bydle
                                                      nie pozałujecie jak kupicie                  *
schlebiał, zachwalał
pater noster - kara, skarcenie; rób tak dali rób to łociec ci dobry pater noster wycyto
patrzcie go, patrzojcie go - no no widzicie go jaki ważny; potrzojcie go jaki wozny
                                                                                        a mamine mlyko mo na wargaf
patycki - zapałki; Stefcia po ty chorości to mo nózki jak patycki, tak babine zmietło. Moze
                                                                                                                            sie ta jako łobocy.
patyka - cienki wiotki kij; weź patyke i pozganiej kury z łogródka bo mi grzondki rozharnasą
pawąz - pawąż, drąg, dociskany powrozem z przodu i z tyłu fury, którym się zabezpieczało 
                snopy, siano, liście przed wysypaniem się z drabiniastego wozu; Przy trzeciej kopie
                siana było już pod pawęż, więc przywiązali go grubym powrozem i ruszyli w dół.
                                                                        
Skarby w Kicarzy - Lipcowy jarmak   ML
                                                                                                                         
pazdrawica - niebezpieczna, drapieżna baba;miej sie na baczności = waruj sie sie het bo to
                                                               tako pazdrawica, jesce ci gembe pazdurami łobedrze
pazdury - paznokcie, Buty nie są za małe jeno połobcinej se u nóg pazdury...
pazucha - zanadrze, wstużyć za pazuche, wsadzić pod pazuche
pica - płaksa, płakula, beksa; picys sie i picys a żywcem ni mos ło co
pipicyć - 1) smażyć           2) spipicyć - zepsuć robotę
picyć sie - płakać; beceć, maślić sie, ślimacyć sie, chlipkać, boruceć, rewać ,(głośno płakać)
pica - płaksa, beksa, również wulgarnie o dziewczynie
pieńkać - ledwo oddychać; ciotka juz ledwo pieńko, juz je widać niedługo
pierdzioch - stary chłop (urągliwie); stary pierdzioch a sie za dziopami łobziyro (ogląda)
piernąć - puścić bąka, sfulić sie, zebździć sie; ale ftosi piernął złotwiyrejcie łokna
piernik - stary mężczyzna; piernik stary a za dziopami mu łocka lotają
pieronica - bardzo dzielna baba; ta pieronica to nawet furmanić potrafiuła jak chłopa braklo
Pieter, Pietro - Piotr; Świenty Pieter w niebie trzepie pierzyniska
                                pierzyna mu pękła sypią sie piórzyska ,,Dwa janiołki'' - N
piętro, pięterko - strych, stryszek; zruć ta pore łokotów z pięterka na siecke (sieczkę)
piko mie do serca pik pik, a potem zaś bum bum - kłuje mnie do serca...
pikło mie - miałam złe przeczucie
pilić - ponaglać, być namolnym; przestoń mie telo pilić, zrobie kiej bede mioł cas
piłuwać - 1) piłować 2) przynaglać; ale piłujes, ale sygnujes jaz mi sie ręce trzęsą
pindolenie - gra na fortepianie; przykrenć to pindolenie bo mie poza usy kole (Mat-Mat)
pindrzyć sie - stroić sie; sła na łodpust tako wypindrzono, wycesano na kapuste,
                                                                                    widać ze chodocki temu w głowie
piscołki - chude nogi; po ty chorości to Hanka mo nogi jak piscołecki
piskać - grać na piscołce; skręciuł se z wiyrzby piskadło i nić sie niem nie spumoze,
                                                                                                              jeno by piskoł i piskoł
piuniać - długo spać; a pokla ta bedzie tego piunianio, wstawać i trza co kolnąć (zrobić)
piwnica - domek w brzegu; modzi po ślubie łobrychtuwali se piwnice i tam, na ty piwnicce
                                                bez pore roków siedzieli pokla se swojego nie postawili
plac - miejsce przed domem, pod budowę etc. Na pobarańskif placaf to sie Staski* (Staszkowie)
                                                  pobududuwały. Postawiuły chołpe z ganeckiem, kumorom i sieniom
pnioki, krzoki i ptoki - tubylcy z dziada, osiedli przybysze (krzoki) i ci przelotni (ptoki)
bek - beczenie; Franuś swoją łowiecke to po beku poznoł kiej mu dziadek kcioł ją
                                                                                                                                  przehandluwać
po niewcasie - za późno; modle sie do Boga, modle po niewcasie
po próźnicy - na darmo; po próźnicy łobjeździuł na jarmak bo cycoków nie było
po zbóju - wielki, po byku, wielicny; Zjod takiego placka po zbóju ze sie potem rusać ni móg
pociązkać - zważyć na wyczucie w ręce; pociązkej i zgannij (zgadnij) kielaz to moze wozyć
pociyrz - lędźwie, krzyż;
          cosi mie poszczkło w pociyrzu ( w krzyzu), byście mie ta natarli jakiem rozgrzywajłem
pociyrze - zapowiedzi; pośli do księdza na pociyrze
pockać - poczekać; pockej pockej powiem mamie, ześ potargoł portki na mnie (śpiewka)
poczciorz - listonosz; woda jesce brudno, baby wciąz cejkają
                                   idzie poczciorz z dołu, psy go łobwiyscają
                                telegramy, liściwo, ze juz jutro goście
                            suście baby a maglujcie wyśtywnioną pościyl
 ,,Poprzez lat zarośla''   KDK
poćwiórny - poczwórny; kupili za stówke a przedali z poćwiórnem zyskiem
podany na - podobny do; piyrse wnuce podane na babke niebożycke a drugie wiwon jak
                                                                                                                                          dziadek
podkiyrzony - podpity; przysed ze zabawy podkirzony ale grandy w chołpie nie robiuł
podkładać pod blache - dołożyć drew do pieca; kuknij ta pod blache (pod śparchyt) cy nie
                                                                                                                                   trza podłozyć
podkłodek - jajko zostawione na gnieździe jako zachęta dla kur do znoszenia następnych
podle - obok, według; podle tego co dziadek godoł to w Potoku wiecnie strasyło
podłaźnicka - bogatse gazdy to ubiyrali drzewko (choinkę) ale u biydoków to jeno
                   podłaźnicka u powały wisiała, taki cub z jedlicki abo mały smrecuś
podłokaje - ciemne krążki pod oczyma Widać, ze ją ciotka (miesiącka) męcy bo mo
                                                                                                                                  podłokaje
podołek, na podołku - na kolanach; usipiała dziecko na podołku bo kołyski ni miała;
             za grobanie doł ji grusek do podołka
(do fartuszka) a łobiecuwoł piniondze.
podrostek - 1.podchowany prosiak 2. Kilkunastoletni chłopiec 
pogłosce - pogłaszcze  ,,spoźre jak sie chmury wpletom w konory
                                         i po gembie mie pogłosce buk stary  
,,Zielonej łaski pełne''    WŁD
pojdka chleba - mała pajda, kawałek chleba; pojtka chlebusia, do manierki kawy i ło tem....
                                                                                                                          pojechoł do lassa
                                                                                                                         
pokój - spokój; dejze temu kytusiowi pokój, poklaz bedzies do niego zygoł,
                                                                                                  jesce cie
podropie
pokrącać sie - kręcić się, nie wiedzieć co ze sobą zrobić; pokrącała sie koło kupna
                          nowego serdoka ale koniec końcem dała se pokój
pokrowiec - chodniki na podłogę z ciętych na paski szmat, starej odzieży, robione
                       na warsztacie tkackim przez knapa. Miękknie na tyle, że można je było prać
                      Krzasła, stołki na ubore, pokrowce na płoty
                     Cheba spać sie dziś nie pódzie bo telo roboty  
,,Jadą goście'' KDK
pokulując - kusztykając; pokulując na skrzypeckak,
                                          grajęcy posed na góry bez świyrkowe młodniki
                                          teroz kiej sie wiecorami zmiyrkać zacyno
                                          po wiyrchak słyse granie
                        ,,Prymista'' WŁD
polatuwać - wolno padać; polatuje śniyzek, płotek po płatecku
                                             suko Wojtuś w kumorze łońskorocnyf *sonecków
                                            *
zeszłorocznych                                      ,,Śniyzek''    KDK
poluwać sie - Jagoda sie poluje, niek złostanie w stajni, jak przyzenies bydło to pódzies
                                                                                                 z niom do bycka
połapić - złapać; Połapiuł jak diaboł święconą duse
pomału - powoli; świyć miesioncku pomalutku ale wiydz komu...(śpiewka)
pomascone - oblane tłuszczem; Nie bede ci zimioków maścić bo dzisiok Wielgi Piontek
pomiatała - krowa pomiatała = straciła, poroniła cielątko
pomodlij sie - pomódl się; pomodlij sie do św.Antoniego a ni ma siuły cobyś nie naloz
poperecnie - przewrotnie, dziwacznie; łokropnie poperecnie se te izbe ustroili, ale młodzi
                           jak to młodzi. A i casy takie poperecne nastały. Wkoło same przebiyrańce.
popijocha - popijanie, pijatyka
popuckać - postukać; popuckej sie po głowie, takie beryse (głupoty) łopowiados
popuścić - pofolgować; taki ło nio zozdrosny ze na krok je nie popuści-taki o nią zazdrosny,
                                                                                                              że na krok od niej nie odstąpi
popyrtany - narwany, niepoważny E, z niem ni ma co zacynać, to taki popyrtaniec
porny - pikantny, szczypiący; A i mie pornego syrka zarojuła sie kwatyrka KDK - J
porozwłócyć - porozwlekać; wiater szanty narobiuł porozwłócuł siano po łogrodzie
posiadane - spierzchłe; takie biyda miało sposiadane rence bo w chołpie zimnica
                                                                                                              i ciepłe wody nie było
posiadane ręce - spierzchłe; wyciyrej prędko ręce bo ci posiadają na mrozie
posioć - 1) posiać 2) zgubić;  dziesi mi sie ta beretka z angory posioła, nie widzieliści ta?
poskrubek - placek z resztek ciasta wyskrobanego ze ścianek dzieży
posny, pośniutki - postny, jałowy np.chleb; jak była biyda to i posny chlebuś był za mecyje
postawić - zbudować dom; postawiuły sie na placu ponizy piwnice
pościółka - suche liście lub cetyna które się słało (ścieluło) pod krowy
pośledni - gorszej jakości; Hej, doł mi ale pośledniego jarcu z łostatniego mujkuwanio
                                                                                                                                   (
przesiewu)
potla dotla - potąd dotąd; potla dotla tak busuwoł, wpod do karcmy z chłopstwem przepiuł
                 jaz mu ftosi wytusuwoł kartke z diabłem i przylepiuł  
,,Diaboł na jarmaku'' - N
potyrkuwać - pobrzękiwać;  Jak te panie, te lisy, co w śklonkach rurecki
                          potyrkują lo fasonu przez mosty, mosteck
   ,,Poprzez lat zarośla'' KDK
pozbijać palce - poobijać palce u nóg; jak była biyda to dzieciska chodziuły bosso
                                                                    i miały wiecnie pozbijane palce
pozbijać palce - poobijać; z biydy trza było chodzić bosso i se cłowiek do krwie palce
                                                                                                                                         pozbijoł
pozganiać - pozganiej bydło do kupy niek sie w jedności pasie bo ci jesce do skody ftóre
                       pódzie; Pozganiej te hołote bo barz dokazują a tu dziadek taki chory;
                       Wikta, pozganiej se kokoski z łogródka bo ci furt grzondki rozdropią
poziyrać - pilnować, spoglądać; poźryj mi ta na dziecko zakla se do sklepu łoblece
pozołdy - pochowane smaczne jedzenie; babka trzymała słowane poncki w miednicy pod
                   pościelą na pozopustne pojodanie.
                   Ciotka Maryśka to pono tyz była tako pozołdziora po babce
prać śniegiem - 1) padać, walić dużymi płatami; prało śniegiem w łocy, iś sie nie dało
prać zadem - kopać, stawiać opór, złościć się;
kobuła prała zadem, nie kciała ciągnąć
                         fury do góry węwozem; Przysed pijany i baba prała zadem na niego
prasnąć - uderzyć, rzucić; piyrzgnąć; prasnął go w gembe mało mu łoka nie wybiuł; prasnął
              stóweckom ło podłoge i godo zezryjcie se bo wiedzioł ze sie mu wiency nolezy
prawuwać - procesować, włócyć po sądaf; Nie bede sie z wami ło byle szczempek
                                                                                                                                prawuwać
prochanić - niszczyć, flurać; kościelne ubranie tak na codzień prochanić, bój sie Boga
przeciwić sie - mieć uprzedzenie, wstręt; Fto sie nie przeciwi łupie
                                                                        ten mo pełno w d....
(porzekadło)
przeciwić sie - sprzeciwiać się; a nie przeciw sie temu bo to jesce mode i głupie;
                                      Fto sie nie przeciwi łupie ten mo pełno w dupie - (porzekadło)
przeklętnik - łon to co drugie słowo ka, jakby przeklętnik godać nie umioł
przekopyrtnąć - wywrócić, przekoziołkować; przez całą uboc sie przekopyrtoł ale sie mu nic
                                                                              nie stałojeno mu sie pu dnia w głowie monciuło
przekorbacyć, przełodzioć korbacem (korbaczem)
przekwiyrny - grymaśny, zbukany; Nie wiedzieć co mu dać taki sie zrobiuł przekfiyrny,
                                                               
bele cego sie nie chyci tak go ta Marysia zbukała.
                        Kucharka z nie ze świat nie widzioł. Nie darmo godają ze bez zołądek do serca
przełodzioć - uderzyć; idzie lis koło drógi, ni mo ręki ani nogi, kogo pytkiem* 
                     przełodzieje ten sie ani nie spodzieje (
zabawa dziecięca) *kawałkiem, kija etc.
przemowiać sie - dogadywać sie, kłócić sie; dalibyście pokój sie ta ło byle frasa
                                                                                                                                  przemowiocie
przemowiać sie - sprzeczać się; słuchej starsego, nie przemowiej sie ze mnom
przepatrowiny - przeglądanie; cos sie błąkos po tem lesie? Dyć przepatruje za brzozą z
                   chubą łod południa. ,,Dolina Poprodu'' rychtuje sie na ,,Przepatrowiny''
(konkurs)
przesiukać - przetrwonić; przesiukoł piniondze na beśtefranty (na byle co)
przespanka - panna z nieślubnym dzieckiem; łozeniuł sie z przespankom, łona miała jedno
                        swoje a potem mieli spólne dziatwy cosi ze sześcioro
przewdziata - przebranie; idź sie wykąp do Poprodu po mocce* a tu mos cystą przewdziate.
                                                                                                             * po młocce, po omłotach
przewiady - przeszpiegi; posłali chodoka na przewiady coby sie dowiedzieć jakie goście
                                                                                                                         do nich przyjechały
przewoźne piwo - ktoś ruchliwy; ale ś ciebie przewoźne piwo nic nie posiedzis w jednem
                                                                                                                                              miejscu
przewzięła sie - przemogła się, przełamała się; przewzięła sie i postawiuła na swojem.
                                         Wydała sie za Wojtka choć ji łojce za niego wyńś zaposprzycali
przeziyrotko - lusterko; dziadek sie w chołpinie do przeziyrotka na łoknie goluł
przeźreć - przejrzeć; widziała sie mu świento dopiyro jak pore roków z nią pozył to
                                                                          przeźroł na łocy co to za ciort w tem siedzioł
przodek - przód; zadek - tył; dej kurcenta w pukoskach na przodek a prosiontko na zadek
przódy - downi; przódy to sie modzi nie z miłości ale z rozsądku i lo majątku zenili
przychlipka - popijanie do posiłku; ale bywają tyz ludzie samotne co to we wiliją łez na
                        przychlipke mają; nowe zimiocki i kwaśne mlyko na przychlipke, to jes jodło!
przyciapać - przyczłapać; ledwo przyciapoł do doktora taki był słabiućki
przyciągnąć na gembusi - przymarnieć na twarzy; przyciągło go na gembusi ze zgryzoty
                                                                                                                                za narzeconom
przycynić - dołożyć; babko przycyńcie mi troche cyru bo barz sie wom dziś udoł
przyduć - przywiać; zajęcały skrzypecki cardasem
                                   co go z kośby po madziarski stronie przyduł wiater -
Prymista''     WŁD

          
przyfasuwać - tu: uderzyć; przyfasuwoł, przyfastryguwoł mu w papule
                                                 jakby sie nie dało po dobroci dogodać. Styd i hańba.
przygródzo - przegroda; w kozdy piwnicy mieli my przygródzo z descek na zimioki
przyklajstruwać - przykleić; poszczykło go w krzyzach i Hancia mu przyklajstruwała kapsi
                                                                                                                                                plaster
przykrasić -polać tłuszczem; przyłomaścić np. topionom słoninkom
przykrywka - wpuszczana pokrywka wielkości garnuszka, wpuszczana do bańki/puszki z
                                                                                  uszkiem po środku, służyła jako garnuszek
przykurzyć komuś- przyfasuwać w papule, przyfastryguwać w gembe
przykurzyć w papule - uderzyć w twarz; przyfasuwać
przymierzejęcy - porównując; śmierdzioł jak nie przymierzajęcy tchórz
przypowiytki - anegdotki; przódy , downi jak nie było telewizora to hołota se róźne
                                                                                                     przypowiytki łopowiadały
przyrychtuwane - przygotowane; sytko było na wesele przyrychtuwane; świnia zabito,
                      jojek w soli naskladane a panu modemu siajba łodbiula i posed w świat,
                                                                                        pewnie mu Hameryka zapochniała
przyrypać cosik - przynieść coś; przyrypoł som jeden worek zimioków na plecaf
przysła kryska na matyska - powiedzenie; trafiuła kosa na kamień, 
                                                      
przytarabanić - przytargać, przywlyc cosi cięzkiego; wtarabaniuł sie do izby na cyste podłogi
psionkreć twoja jedna - przekleństwo; ady posiedź ze na dupie i nie bździongej sie tyle.
                                                                     Takie ś ciebie , psionkreć jedna, przewoźne piwo
psiorka - trawa rosnąca na górskich łąkach, psia trawka;
                 
Póde na góry jesieniom w psiorki złotości
                  ej, póde pokla nie stryce swoje tęskności                  
,,Póde na góry''   WŁD
psiorki - byle jakie jabka zwykle z nieszczepionej jabłoni; hej doł mi ale same psiorki,
                                                                                                       takie ze gembom skronco
pśkać - kichać, łobśkany - opryskany, zasmarkany; pśkoł, kichoł sytkif pozarozoł
ptok by sie nade mnom rozpłakoł - westchnienie
pucnąć - lekko uderzyć łopuckej se drobno jojecko o jojecko to ci sie lekcy ołupi
pucnąć - stuknąć; pucnij ze sie w coło, to je przecie niemoźliwe
pucówka - lanie; lojty, rzniętka, cesanie, bitka, pranie, kosiarunek,
pucyć - przyciskać; przypucyli chodoka do dźwi bo se nie doł inacy zaszczyku zrobić;
                                                   pucuło mie do śmiychu alem sie ta jakosi powszczymoł.
                                                   Kciało mie rozpucyć na to jego godanie
pucyć sie - napinać się i postękiwać; cosi to dziecko niewyraźne tak sie pucy i pokwękuje
pudema hajci, pudema lalów - do dziecka; pudema na chołpy = w odwiedziny
pukwa, dorka - leniwa gruba baba; siedzi tako pukwa w chołpie, jeno by ćpała (spała)
                                                                                                                        i papała (jadła)
purc - małe dziecko, brzdąc (urągliwie) siedź purcu grzecnie
purgawica - deszcz ze śniegiem;
purkać - 1) puszczać bąki, 2) nieudolnie coś wykonać; mioł równiućko złorać a tak spurkoł
                              (lub spurkoluł)
3) padać; purkoł gęsty śniyg i zalypioł łocy
purkać - puszczać bąki, gazy; purkło sie ji głośno w kościele i najadła sie stydu (wstydu)
puscać sie - zaczynać chodzić; Nasa Zosia juz sie pusco koło grotów chodzić
                          juz kwaroci i po gorckaf śniuchto, trza pilnuwać jak łoka w głowie
puścić byka - przyprowadzić byka do krowy (na zapłodnienie)
puścić sie - zdradzić; chłop pojechoł do Ameryki a baba sie mu z parobkiem puściuła
putyrka - drewniane naczynie na bryndze; wyśkrabej se putyrke to jesce co łoblizes
pyrknąć - 1) odezwać się; próguwoł zapolić auto ale silnik ani roz nie pyrknął
             
2) trącić, poruszyć; pyrknął go legućko palcem a ten pac i lezy taki był pijaniućki
pyrsceć - pryskać; smorzcie babciu pomalućku bo bedzie pyrscało, tako łosukano ta
                                                                                                                                   margaryna
pyrtnąć - popchnąć; ady jeno pyrtnąć i ten mlycok (ząb mleczny) ci wyleci a telo sie z niem
                                     ciucios
(certolisz)
pytluwano mąka - przesiewana na sicie, pytlu
rachuwać - 1) liczyć, 2) wyobrażać; coz ty se rachujes ze za copke grusek (za bezcen)
                                                               teli kawoł łąki mom ci skosić
rajcuwać, rajdać, rarać - długo rozmawiać; rajcuwali ło polityce do nadrana
                                                                                                                 a teros sie jom drzymie
rapa - ręka; graba, grabula, łapa; rapy mioł wiecnie brudne, wody sie boł cy co
                                                                                                        a potócek mieli pod nosem
raranie - dysputy, gadanie; Ej chłopy, chłopy to wase raranie ło polityce to mi jus do
                                                                                                                cudności przychodzi
rąbać - bardzo boleć; Teściowo! Wiecne narzykadło
                                      To ją rąbie w krzyzaf, to ji ciązy sadło
,,Dochtór ciyrpiętnik'' KDK
rechtać - głośno mówić; chłopy sie ześli u swoka i do pu noce rechtali, rarali ło wojnie
rejwach - ożywienie, harmider; Ta hołota łod gości to łokropny rejwach w chołpie robią
rełkać - pokrzykiwać, wydawać rozkazy; gazda rełkoł na parobka zeby sie pośpiysoł
rewać - głośno płakać, boruceć; Wiesiek rewoł jakby go ze skóry łupili,
rocyć sie - pić łapczywie; nie roc sie telo tem mlyckiem, łostow troche braciskowi
rod nierod, rada nierada - chcąc nie chcąc, nolens volens
                Rod nierod, na staroś, pokochoł to bące (to nieślubne dziecko)
ropniok - motor, silnik na ropę używany przy omłotach. Od niego szedł pas, który obracał
                                                                                                                                        młockarnię
roz do gemby - odrobina; tyz mi scyroś, roz do gemby mi bigosu złostawiuł,
rozbańbusone -skłębione; zaściyl ze te pościyl (łóżko) za sobąbo tako rozbańbusono
rozcapiyrzyć - rozcapierzyć; dziadek rozcapiyrzuł ręce i lecioł jak na skrzydłak na
                                                                                                                           witacke z wnukiem
rozdziywać sie - rozbierać się; ady rozdziyj ze sie nie siedź jak ten ćwiok
rozfurkać piniondze - wydać nierozstropnie, rozkurzyć;
                                                                                   Rozfurkali zodotek i wszysko wziąło w łeb
rozkiebutany - rozchwiany; potla sie wozili w tem taborecie jaz go na piykne rozkiebutali
rozkuzdrać - rozczochrać, wyplyć se lepi warkoc bo ci wiater włosy rozkuzdro
rozkuzdrany - rozczochrany; deptała słome na sopie i zesła barz rozkuzdrano
rozkwasić - rozciąć; łotupnie se rozkwasiuł palec kiej mu siykiyra łodskocuła ze sęka
rozmamłać - nieudolnie porozkładać, rozwiązać; rozmamłała tobołek a tam jeno dziada z
                                                                                                                                  babą brakuwało
rozmietać gnój - rozrzucić gnój po polu
rozpajedzony - wściekły, zdenerwowany; przylecioł taki rozpajedzony i zaś sie kcioł
                             bić ło ściyzke. Sie Boga nie boi, nad grobem stoi a taki pazerny
                                                                                 
                                                                                             
rozpuknąć - pęknąć, rozbić; ej ta frasa, bania sie z temi dziadami rozpukła cy co,
                                                                                 juz cworty dziś po prośbie przyloz
rozpuknąć - pęknąć; bania sie rozpukła z temi kolędnikami, jeden za drugiemi a nawet
                                                     dwók zwrotek kolędy nie umią
(nie umieją) zaśpiywać
roztrzapuwać - roztrzepywać; roztrzapuj pokosy za kosiorzami zeby jak noprendzy wyskło
rujnacyjo - bałagan, zniszczenie; dziki łokropną rujnacyje ludziom po polach robią
rujnacyjo - zniszczenie; potók takie rujnacyje w powódź narobiuł ze sie ludzie podłomały
ryktuwać - szykować; sprytne wiywiórecki bez dachu i strzechy
                                        ryktują se na zime kradzione łorzechy
                                       zwinne jak młotylki, cwane nicem liski
(lisy)
                                      łogoluły łorzech i na miedzy lyski (leszczyny)    ,,ZOO''    KDK
ryło - ryj, papa, papula, gemba, cyferblot,kufa,
rypać sie - kruszeć, rozsypywać; chołpy stare, złoblypiane, łorypane tynki
               gną sie gontem, descułkami do ciapry-drozynki    ,
,Grudniowy obrazek'' - KDK
rypnąć - 1)sprawa sie rypła - wyszła nieoczekiwanie na jaw; 2) noga ji pokiołzła i baba rypła
                                                                                                                                          jako długo
rzempolenie - urągliwie o grze na skrzypcach;-
                          ścis to rzempolenie w kołchoźniku (radiu) bo dziecko usipiom (usypiam)
rzić - tyłek; mom cie w rzici za to ześ mie tak do wiatru wystawiuł
rznąć na zębaf - zgrzytać zębami; zgiyrtać na zębaf; zgiyrce na zębaf pewnie mo chroboki
rznientka - 1) rżnięcie drzewa na zime przez wynajętych chłopców zakończone zazwyczaj
                                                                                                                   posiadami i muzyką,
                      2) lanie; lojty, kosiarunek, cesanie; bedzie rznientka ześ nie przesed
                                                                                                    
(do następnej klasy)
rzyc - rzec, powiedzieć; mozno rzyc ze sie łodmieni, nawet ze zie grzych łodżeni   KDK - J
safarnia - duża skrzynio-spiżarka z przegrodami do przechowywania zboża i produktów;
                 u nos we wozówce stoła safarnia i babka se w zbozu piniondze chowała a
                w łostatni przegrodzie stoły gorcki z mlykiem
     
sakumpik - dokładnie wykończone, mucha nie siada komar nie gada
sakumpik - ostatecznie wykończone; mos mi to zrobić na sakumpik inacy ci nie zapłace
samodział - materiał wełniany na płaszcze, kurtki tkany na domowym warsztacie
sanobliwy - szanujący rzeczy; chłop sie ji trafiuł porzondny, sanobliwy i robotny, pewnie se
                                                                                                                                      go wymodluła
sanobliwy - szanujący; gazda był z niego sanobliwy, narzędzia mioł na porządku
sanowaganc - przekleństwo z ang. son of a gun
sąsiek - skrzynia z przegrodami do przechowywania zboża
scypa - chuda kobieta; ej, tako se scype we świecie naloz, a moze mo jaką choroś w sobie
scyrzyć zęby - uśmiechać się; ej łona to juz barz szczyzy zemby do chodoków a jesce
                                                                                                 roki ji nie wysły
(nie ma 18 lat)
scyt pościele - szczyt łóżka; Mamusia na scycie pościele stawiała lampe i mi cytała
setnawy - dość duży, podrostek; Ftoś by myśloł patrząc z dala, ze napotkoł wom krasnala
                                           a łon se juz gazda setny jako krasnal łośmioletny w las wyjyzdzoł  
                                                                                               ,,Krasnoludki zyjom w lesie,,   KDK
sfolguwać - zwolnić; sfoguj ze trosusie bo i tak świata nie przerobis a zyje sie roz
sfołtki na swedrze - zmechacone kuleczki; zakla na mnie cekos to se złobiyrej sfołtki na
                                                                                 berecce, sweder tys mos zmechacony
siednonć - usiąść; siednij se na progu a krzasła łostow lo gości
siedzieć na wiaderku, na kocią łape - mieszkać wspólnie, żyć bez ślubu
siedzisko - przebywanie w domu, siedzenie; A i inkse rydz-ludziska
                                                            Furt zdziadziały ze siedziska 
,,Zdziadziały dziod'' KDK
siepanina - szarpanina; siepacka, za Gronikiem zaś była siepacka ło ściyzke,
                                                                                   zaś sie wadziuły, nie mieli ło co
siknąć - prysnąć wodą;  w lony poniedziałek to sie chołota sikały, loły wodą ze sikowek
sikano woda - woda gazowana
sikorzyzna - majątek kupiony lub odziedziczony po rodzinie o nazwisku Sikora
siksa - młoda dziewczyna;młodo dziopa, szczyga,
                                              takie jesce siksy ale juz za zołniyrzami łockami szczylają
siompawica - deszczowa pogoda o siąpiącym deszczu
sitkać dziecko - kołysać na rękach; cud boski to dziecko usitkać (ukoić), bo mu zęby idą
siukace - narwani, niepoważni ludzie; purkace, narwańce, ludzie na trzas pras
siupać, siupciać - siedzieć; (urągliwie) siupciała by jeno w chołpie, swederki pletła
                                                                                                          a do pola sie nie rusy
siurać - oddawać mocz; w powódź woda siuruwała nadół węwozem; siuruj do chołpy bo ci
                                                                                                 łociec wycyto
(zrobi ci awanture)
siuruwać - iść szybko; I juz wracom dzień późni, dzień jak z bica szczeluł
                                      sare smugi w mem zyciu troche mi wybieluł
                                wracom krokiem pańskiem, siuruje na deptak
                        zygarecek na ręce sepce mi; idź tak, drep tak 
,,Poprze lat zarośla'' KDK

 
siuter - żwir; tata woziuł siuter z Poprodu, z łosłonek sie loło
siuty - baran bez rogów; Myśleli ze to łowca a to był siuty baron, trudno sie było kapnąć
siyrga - człowiek słabizna; stawios sie jak wes na grzebieniu a jo cie siyrgo w jedny ręce
                                               móg bem podniyś
skapany zywot - marny żywot; nic jom w zyciu sie nie darzuło, taki mieli skapany zywot
skapcanieć - zdziadzieć, opaść z sił; Stasiu cosi barz w łostanif rokaf skapcanioł
                          ale mu jesce dziywki w głowie, cheba przeziyrotka ni mo
(lusterka)
skapcanieć - zestarzeć się, zejść na dziady; Jasiek od mojna furt po śmierci baby
                                  skapcanioł. Nie dziwota bo sie łostoł som jak palec. Dzieci posły w świat.
skapuwać sie - zorientować sie; nie skapuwoł sie ze go w konia zrobili
skapuwać sie - zorientować się, połapać się; nim sie skapuwoł to juz było po ptokaf,
                                                                                          juz go w konia zrobili 
(oszukali)
skisły - skwaśniały; parobek sie telo łorobiuł a łoni mu skiśniente zupy i skołcałyf zimioków
                                                                                                                                              kcieli dać
skłapnąć - szybko coś przekąsić; skłapnąl w locie pore knydli i furt do pola bo sie na dysc
                                                                                                                                             miało
skonsi - z jakiegoś miejsca; jesce na dobitke światło skonsi sie przywlekło ,,Światło'' - KDK
skopyrtać sie - wywrócić się; pokiołznął, skopyrtoł sie i noge zepsuł ale znachor
                          mu ją nastawiuł, doł w descułki i dzieki Bogu chłop nie kalika
skorzec - szczypawka; posły spać na siano ale if skorce pogryzły
skostunek - degustacja; mos tu jednego chrusta na skostunekbo zopust sie jesce nie zacął
skrapuwać - skapywać; skrapuwały mu łzy z zolu ale sie przemóg i do te Ameryki i tak
                                                                                                                                             pojechoł
skróś - przez, z powodu; kieli kłopot skróś ciebie, kielo łobraza bosko skróś ciebie i łys go
                                                                                                                                           korbacem
skumotrzyć sie - zakumplować się, zaprzyjaźnić się; skumotrzyli sie na jarmaku
skumotrzyć sie - zaprzyjaźnić się; skumotrzył sie we świecie z jakiemisi łodscepieńcami
                                                                                                                  i przepod w inną religie
skurcybyk - drań, nicpoń; mróz był po skurcybyku trza było w rence chuchać nie sło robić
słabuje, chyrli - słabo się czuje, choruje; juz barz ladaco z niego, rano słabuje na wiecór
                                                                                                              chyrli, to juz nie ten Jasiu
słuchalnica - konfesjonał; po dziśdzień w łomnicańskiem kościele stoją słuchalnice
                                             przez mojego dziadka i jego brata rzeźbione
smykać nogami - posuwać nie podnosząc nóg; nie smykej ze tak nogami bo mi pokrowce
                                                                                   
(chodniki) poburtos
smykać siano - wyciągać siano pasemkami z ubitej ściany siana
smykać sie - wozić się na sankach; hołota sie smykała nadu Gronikiem i dróga była
                                                               jak śklonka
(ślizka jak szkło)
smyrać, smyrnąć - byle jak rzucić; Smyrnął ze złości miseckom w kąt i pedzioł ze łon cyru
                                                                                                                                    jod nie bedzie
sobkać - płakać; przysła tako zesobkano ze jaz niom zdryguwało
sopać - sapać; Fucy, sopie, fajke kurzy jaz sie dym w poc'kalni chmurzy            KDK - J
sopkać - płakać,chlipać (łzy), maślić; dziecko sie tak zesopkało ze jesce pu dnia niem
                                                                                                                                    posiepuwało
sparnia - duchota w kuchni; jak sie świniom w zimie gotuwało to sie robiuła sparnia w kuchni
spicniały - zmarniały, do niczego; wróciuł sie z te poniewiyrki za chlebem jakisi nie swój i
                                                                                                                                             spicniały
spipcyć - sknocić; podawoł sie za fachowca a przysło co do cego to syćko spipcuł
spipcyć - zepsuć, sknocić; udawoł fachowca a przysło co do cego to syćko spipcył
spodniorki - jedna z trzech osłon (spodnia) do wozu lub sani kładziona na dno, na spód
spoprawiać pole - nawieźć i rozrzucić gnój na polu, użyźnić gnojem
spróguwać - spróbować; jeno mi spróguj nie przyś prosto ze szkoły do chołpy to uwi'is
                                                                                                             
     (uwidzisz = zobaczysz)
spypcieć - zgłupieć; co ześ spypcioł cy ci rozum łodjęło
                                                                    ze takie boje
(plotki) na księdza łopowiados
spyrcane - ze świńskiej skóry
spyrka na trzy palce - słonina gruba na szerokość trzech palców
sraka - tyłek; zadek; stawioł sie w gospodzie ale go wzięli za srake i za łokno
srali goli rzić go boli , srali muski bedzie wiosna - wyrażenie dezaprobaty, to bzdury!
stale - zawsze; staleś równo piykno cy wiosna rozkwito
                       cy lato urodne drzymie w kłoskak zyta  
,,Ziemio Piwnicańsko'' WŁD
stalinówki - kolczaste śliwy posadzone na granicy polsko-słowackiej na Piwowarówce
                       jako rodzaj zasieku przed przekraczaniem (za czasów stalinowskich);
                      dziś juz śleboda, mozno se nazbiyrać stalinówek wiela fto kce
stamtela - stamtąd; Ino Stela festynela, ta rozkośno rozkośnica
                  to stamtela, to złowela, ta tafciano błyskawica
                 sale w poprzyk, sale wzdłuz przecinała.....
,,Poprzez lat zarośla''   KDK
stanowny - godny zaufania, poważny; trafiuł sie ji chłop stanowny, bogaty i całe zycie ją
                                                                                                                    sanuwoł (
szanował)
starasić - zdeptać; tako było piykno trowa na łogrodzie to hołota lod gości sytko starasili
starotnia - człowiek, dom bardzo stary; cłek starocie; babciu tyś juz tako staro
                                                                                                                 ześ tako starotnia
stawiać sie - budować dom; stawiają sie na placaf po nieboscykaf teściaf,
                                                                                        stawio sie jak wes na grzebieniu
stawiska - podmokły grunt, pole gdzie zatrzymywała się woda
stela - stąd; choćby mie los stela wyrwoł z korzeniami
                       to ptoskiem tęskności - wróce sie z chmurami   ,,Ziemio Piwnicańsko''   WŁD
stobołcony - wygnieciony; nakupiuła beciwa, miejsca na to ni mo
                                                                                              i trzymo takie po kątaf stobołcone
stoć o cosi - zabiegać o coś; jo ło moją ceńś nie stoje ale chodźby szczempuś to by mi sie
                                                                                                                             po łojcaf nalezoł
stolać sie - sturlać się; stoloł sie po ubocy i jaze dopiyro w potócku sie zaczymoł
stretnąć, strycić - spotkać się, natrafić na siebie; stretnąłam sie z niom jacy na jarmaku 
strogać - przepędzać; zganiać, zestrogej kury z łogródka bo mi kwiotki rozdropią
strugnąć - 1) zrobić z drewna; drewno juz wyskło moze byś ta jaką łyzke strugnął;
                   
2)szybko uderzyć; roz go strugnął za uchem a ten zaroz w płac
strycić, stretnąć - spotkać; stryciuła jem sie z niom jesce w kolybusi,
                                                 przyfurknąła do mnie z warg moje mamusie
                                                 dziadek babcia jesce inksyk telo
                                                 kozali sanuwać bo sie sponiewiyro  
,,Gwara'' - WŁD

                                                           
strycom - spotykam; Ni ma hańtyk gazdów takik scyryk prostyk
                                     sama nie wiem downoz pośli hań skąd przyśli
                                     casami kiej niebo zmiyrko sie pod wiecór
                                      strycom ik na cichyk ściyzkak moik myśli
,
                                                                                     ,Hankorno śpiywka ło łojcowiźnie''   WDŁ
stryk - stryjek, brat ojca; stryk grywoł na skrzypcaf i robiuł samodziały, ze tyz mioł cierpliwoś
stryno - stryjenka; stryno z Pieworówki zawżdy nos serdecnie w łodpust ugościuła
styltać się - sturlać się; noga mu pokiołzła i sie styltoł w uboc
styrmaga - ktoś kto lubi się wspinać; z tego Jancinego chodoka to łokropno styrmaga,
                                                 jesce chodzić dobrze nie umjy ale na drabine sie styrmie
suchcielec - bardzo chudy człowiek; suchcielec sie z niego na staroś zrobiuł, pewnie
                                                             kamienie w torbie nosi coby go wiater nie porwoł
sujat - charmider; a nie róbcie ze chołota takiego sujatu bo mi łeb do reśty łoblezie
sukniany - sukienny, zrobiony, uszyty ze sukna; po chołpie mioł takie papucie/sukniocki
                                                                                         sukniane co se if som usył
sumientuwać sie - sumitować się; Barz sie składała, zwijała, sumientuwała ze juz na drugi
      tydzień to na pewno dług łoddo ,ale zeby ji jesco roz żyd przyborguwoł (
dał na zeszyt)
suścić - szeleścić; przestoń ze telo temi papiyrami suścić bo dziecko usipiom (usypiam)
              
To siano nie bedzie takie dobre jak tamto z Rówiynki. Tamto pochnie piyknie,
                suści w rękak jak sie go ścisko w palcak, ale sie nie krusy. W dobry cas było
                 susone i zwiezione.                      
Skarby w Kicarzy - Lipcowy jarmak    ML

                                                                                                                                             
sygnuwać - ponaglać; nie stój nade mnom i mi nie sygnuj bo mi sie juz ręce częsą
syrz, w syrz - na szerokość; w syrz by tego i starcyło ale na długoś mało
szajtawy - iksowaty; Jedną krowe to my szajtula nazwali bo tak nogami zamiatała
szanta - bałagan; nie róbcie szanty po chołpie bom se na kolende posprzątała
szczapa - osoba bardzo wychudzona; Zośka po ty grypie to zeskła na szczape
szczapuwać - potrząsać; szczapuje tem łebem bo kce pokozać jakie mo piykne włosy
szczylać dźwiami - trzaskać drzwiami; ...A z Katowic pon magister, łona doś do rzecy
                                 jeno chodok szczylo dźwiami, ło byle co becy    ,,Jadą goście''    KDK
szkut - maluch, brzdąc; pypeć, pendrok; I rośnie, rośnie kwila, dmuchawe włoncył ksiądz
             By nie zmorz mu w kościele ni stary, ni szkut-brzdąc  
,,Koszyk Jaguliny''   KDK
szojtki - 1) okrajki; Stryk dostoł szojtki z tartaku i dziś w jacie układają
               
2) ścinki;
Stary Lojzy choć nie scodry, przycynili mu do torby
                                 sliw susonyf, szojtek sadła co go w śpichrzlu pleś łobsiadła
KDK-J
szpulać - nawijać nici wełniane, lniane na szpulę; stryk był knopem i mioł wasztat. W zime
             robiuł samodziały na płoszcze i zawżdy mioł przeróźne szpule z kolorowemi nićmi
szwung - niemiec. przyśli po niego ziandarmy ale łon doł szwunga w las i tak sie uratuwoł;
                                                  Mioł szwung do interesów i piniondze sie go zawdy trzymały
ścigać sie - (o rui u zwierząt gospodarskich) parzyć sie; łowce sie ścigają barana trza kupić
ściuk - 1) pet, niedopalony papieros 2) resztka zepsutego zęba; certoluł sie z tem ściukiem
                                                                                                   a tu jeno pyrtnąć i by mu wylecioł
ściuki - 1.pety; podkurzoł z biydy ściuki jaz sie śmiertelne choroby nabawiuł,
            2.resztki zębów - łod ściuka ropnioka dostoł zakożenio i cudem go doktór Zeszutek
                                          zratuwoł
ściybać - zszywać drobnym ściegiem, naprawiać odzież; myślałam ze se troche siedne
                                                   i co ściybne ale zaś trza było iś do siana
(na sianokosy)
śkapa - brzydka kobieta;
śkaradnie - brzydko; paskudnie, łotupnie, bryćko; Myślała ze parada a to tako śkarada
śklone - szklane; Przylgnąłaś mi do serca jak pusek do kurcęcia
                              Jak łoddych ciepłe matki do płacu niemowlęcia
                             I kiej na polu siąpi, skapują śklone sople
                             Z ciebie mowo łojcysto schlipuje miodne krople               KDK
śkrabać - 1) brzydko pisać; e, tak ześ bryćko naśkraboł, stydziułbyś sie  2) skrobać
śkrabać sie - skrobać się; mioł widać świyrzby i sie wiecnie biyda śkraboł jaz strach sie
                                                                                                                było do niego noblizyć
śkrabaka - stara zdarta miotła; jak juz gnój wyrzucis i pościelis pod krowy to nie zapomnij
                  przejechać śkrabakom po rowku zeby gnojówka spływała
śkrałceć - miauczeć głośno, piskliwie; koty w marcu jak sie marcują to tak łotupnie śkrałcą
śkut - szkut; takie śkuty z piyrse klase a kląły jak furmany, ale sie porobiuło,
                                                                                                trza łojcom ło tem doniyś
śkwarcki - skwarki; śkwarcki śkwiyrcą bibką cuć (czuć mięso)
śkwiyrceć - skwierczeć; Bedzie włosy darła, bedzie sie ściskała
                                           z brzemionckiem na plecaf, z twardniejącem łonem
                                          bedzie dusa w lesie z boleści śkwiyrcała
                                          trzepotać sie bedą myśli łoparzone     
,,Poprzez lat zarośla'' KDK       
ślag - szlag; ślag by to zwaluł jako tego roku zima; świat nie widzioł
ślaku znaku - nie ma śladu; ślaku znaku po złodzieju, śniyg caby przysypoł
ślebodny - przestrzenny; Jasiek barz dobrze sie łozeniuł, izby u nif ślebodne,
                                            piernaty na pościelaf
ślus - koniec, postanowione; nie zgodzom sie i ślus, nie popusce chodźby pierony biuły
śmierdzioch - pierdzioch, łobrzyganiec; taki śmierdzioch a za dziopami sie mu łocka
                                                                                                                                        śmieją
śmigać - robić coś szybko; śmigoł snopki z fury jeno kurz bo sie mu do dziopy śpiesuło
śnije sie - śni się; downi to mi sie mamusia nigdy nie łośniuła a teroz to w kozde imieniny
                                                                                                                                      sie mi śnije
śparchyt - piec; Ej Wicusiu, kalicko, takie to jes zycie
                            w taką biyde* nojlepi w chołpie przy śparchycie    
,,Wicek'' KDK
                                                 * biyda - zła pogoda
śpik - 1) smarki; łobetrzyjcie ze dziecku nos bo mu śpiki z nosa wisą
          
2) pogardliwie mały chłopiec; wypiyrdek, śkut, pypeć, purc
śpikulec - szpikulec; dziadek Lojzy mioł śpikulca w kumorze i kłuł niem świnie, barz mioł
                   ku temu dryg, trafioł prosto w serce, śpikulec łobciyroł i kłod za pazuche
śpintać - odkrawać nieudolnie; wybocujcie  ręka mi sie częsie i tak mi sie naśpintało
śpyrtać, wyśpyrtać - wydobywać; babce wpadła igła do śpary ale ją ta jakosi wyśpyrtała
śrajbnąć, naśrajbuwać - napisać; cosi doktór na recepcie naśrajbuwoł ale japtykorka
                                                                                            sie nijak ni mogła na tem wyznać
śrubstok - imadło; U nos we wozówce stoł poniemiecki śróbstok i tatuś wiecnie
                                                                                                 cosi na niem naprawioł
śrybelny - srebrny; Nim jutrznia łobudzi góry nim potok przeminie śrybelny
                                pomódlcie sie za mnie łojce źródlane miłości pełny   ,,Źródołko''    WŁD
śturkać -1) szturchać; zygać, dokucać, porusuwać; pośturkej ta pod blachą niek sie lepi poli;
                 2) coś zrobić; Rachuwałam se ze se co śturkne w łogródku ale dzie hań,
                                           senda (wszędzie) kolejki, cas mi sie po sklepaf zmitręzuł
śtylec - stylisko; u topora - toporzysko, u grabi - grabisko,
śwańdrykać - mówić w niezrozumiałym języku, głośno, żywo mówić, szwargotać
światem - poza domem; Hanke to jeno światem nosiuło, wiecnie Kraków Maków i cygańską
                                                                                                                     wieś musiała zjechać
świdruwaty - zezuwaty; za dziecka była świdruwato ale lasyrem ji to wyprościli
świnina - wieprzowina; godo ze świnina mu skodzi jeno by rybki papusioł
świond - swędzenie; wiecnie sie śkraboł bo mioł świond między palcami
świontek, piontek i niedziela - wciąż, nieustannie; a łon wiecnie cuchro w ty samy łodziacie
                                                                                      swiontek, piontek i niedziela
                                                                                      
 
                                  
świyrcki - łzy; świyrcki mioł w łocaf jak sie z matką zegnoł, pewnie cuł ze to juz łostatni roz
taradajka - 1) rodzaj powozu
                     2) gadatliwa kobieta; scekacka; gemba sie to temu nie zamyko tako taradajka
tarajkać - gadać nieustannie; ej gemba to sie temu nie zamknie tak tarajko jakby
                                                                                           z karcyrza wysła
(z więzienia)
tarasić - zdeptać; hołota łod gości ztarasiuły trowe przy chołpie a miało być na popasienie
telepie - trzęsie się, wlecze się; wlece sie; przysed prześlonknienty łod pasienio na słocie
                                                                                    i tak niem telepało ze sie zgodać ni móg
temu - dlatego; I temu smentek dziwny nie schodzi Panu z lic
                          bo cłowiek lo cłowieka nie znacy dzisiok nic 
,,Locego źle''    KDK
termin -1) rozprawa sądowa; prawują sie juz ftórysi rok i zaś idą do terminu
              2) tak mie trzymos na terminie =nie podejmujesz decyzji
tęsić - gasić; łogień juz zatęsony jeno smond idzie
tłuk - o dziewczynie nierozgarniętej lub lekkich obyczajów; gonicha, lafirynda; tłuce sie 
                                                                                            z chłopami stydu te tłuk nie zno
torbulacja - turbulencja; w samolocie turbulacja, trzepie, trzęsie jak po grudzie
                                         zbladły corne stiuardessy, zzieleniały żółte ludzie              
KDK
trafunkiem - przypadkiem; A trafunkiem mojego (chłopa) ta u wos nie było
                                                                                      bo dziesi wsionk bez śladu
trepy - stare buty; trepy se po chłopie łobuła bo swoif ni miała i w takif do Ameryki jechała;
              Po kaslikaf buszuwanie, co ta łostawili
              Stare trepy, pusty flakon, smutno juz po kwili    
,,Jadą goście'' KDK
trocek - skrawki materiału którymi wiązało się np. nogi kur, kurcząt na jarmark; trocki u gaci
            I w pukoskach potarmosiuł, dwa koguty łokokosiuł
            a kokoski zmieniuł w kwoki, zrozwiązuwoł ptactwu troki
    ,,Diaboł na jarmaku'' - KDK
troisty - potrójny, poćwiórny - czterokrotny, dwoisty, dubeltowy - podwójny;
                                                  nasa jabłonecka na uborze (na podwórzu) troiste jabka miała
tropić sie - martwić się; nie trop sie telobo to sytko w rękaf bożyf, bedzie jak bedzie
trud boski - bardzo trudno; zakochała sie na śmierć i zycie w żeniatem chłopie 
                                                i trud boski ji to było wypersfaduwać
trusie - zajączki; siedziały jak trusie (cicho i wystraszone) bo sie tak pijanego łojca boły;
                                        
 
I trusie przysły polne, modlęcy strosą sierś
                                          i piórka swoje Panu zmarznięto skubie gęś  
,,Locego źle '' KDK
trynkuwać - tynkować; zeby choć jedną izbe łotrynkuwać i sie przed zimą do nowe
                                        chołpy wprowadzić bo nos w stary grzyb kce zjeść
trześnia - czereśnia; strojno dzwonka kwieciem trześni korolami
                                  to jak młode dziopie pomykos ze sarnami ,,
Ziemio Piwnicańsko''   WŁD
trzoska - trzaska; skoc do klocka i przyniyś trzosek w podołku na rozpołke
trzymać - podawać dziecko do chrztu; moja mamusia szesnościoro dzieci do chrztu
                                                                    trzymała, szesnaścioro krześniąt miała
tukać - przekonywać, wyjaśniać; nie bede ci po sto razy tukoł, powiem roz i mo wystarcyć
tulujt, tulujt - Łemkini z kosycka wyleciała święcenina i babka tulujt, tulujt nadu połoninom
turceć - turczeć; przen. Mozez mu ta turceć, łon i tak po swojemu zrobi. Turc mi ta turc
turoniacka - zwyczaj chodzenia z turoniem; Jak przyśli chodocki z turoniackom to sie dziopy
                                                                           za piec chowały bo if diaboł tarmosiuł.
                                            
tuź mi przysed, tu cie jesce nie było, a kurz mi stela - zjeżdżaj stąd
tyli tyli urośnie - pochwała małego dziecka; wnuce dało dziadkowi cukierka
                                                                             a łon do niego tyli tyli urośnie
tyr tyr tyr - wyraz dżwiękonaśladowczy; juz złóbek zyć zacyno zwonecki tyr tyr tyr,
                                         pastyrze niesą Panu nojświyssy bioły syr ,,
Locego źle''   KDK

tyrkać - dzwonić; nie tyrkej ze telo temi czupkami bo dziecko usipiom
tyrpać - poruszać. Tyrpała go serdecnie ale łon juz był u świętego Pietra,
                                                                                      juz mu gęśle magórzańskie grały
ubora - podwórze; u nos była przejezdno ubora i wiecnie cudze brudy trza było przontać
ucynić - ulać, udzielić;
                           ucyniuła mu śmietonecki do kwatyrkowego gornusia zeby mioł do borówek
udowić sie - udławić się; sie widziało ze sie z zolu udowi tak chlipkała, tak płakała jak ją
                                                                                                              Jantuś łostawiuł
ujodanka - kłopot, niewygoda; goście (wczasowicze, letnicy) przywieźli ze sobom małego 
                     pieska i łokropno z niem ujodanka, lezie toto pod nogi
umrzyk - nieboszczyk, nieboscyk; umrzyka nie nolezy sie boć
uplągnąć - urodzic się; dzie sie cłek uplągnie tam go ciągnie
upłazki - kawałeczki pola w uboczy; Sie ta ni mieli ło co po sądaf włócyć jeno ło te
                                                                                                                                upłazki w ubocy
uspać - uśpić; mama usipiała dziecko a tu przyśli chłopcy z turoniackom i juz po spaniu
uszlachcić sie - nabawić się kłopotu; napytać se biydy;
                        ale sie uszlachciuł tą babą takie to popaniate i zodne roboty sie nie chyci
uścignąć - zdążyć; Dziś do skoły nie pódzies, jadema do młyna
                                 a wceśni wymłocki, chłopów trza do korby*
                                i tak mali gazdowie, z praojca na syna

                                 z ledwością se uścigli grusecek do troby    ,,Cyrcański młyn''KDK
                                                                           *do korby - do młockarni ręcznie obracanej
uściybnąć, ściybnąć - 1) coś ręcznie uszyć 2) przyskładać grosza; uściybnąć grosa
utropieńce - ludzie, dzieci sprawujący kłopot i utrapienie; dziś to sendy pełno politycnyf
                                                                                                    utropieńców
uwijać sie - spieszyć się; uwijej sie Hanuś bo idzie chmurecka
                                            pozazgrabuj sianko co skło do słonecka
                                          uwijej sie Hanuś choć cie roncki bolą,
                                          ptok by sie rozpłakoł nad twoją niedolą    
KDK - J
w dopodki - dorywczo, z doskoku, kiedy się dało
w pierniki - 1) daleko, bliżej nieokreślone miejsce; idź w pierniki, idź w kibiny, zejdź mi z łóc
                     
w zocy - mieć kogo w zocy - szanować, respektować go; Ej księdza Siwadłe to barz ludzie
                                                                                                                                       mieli w zocy;
                              W kosyku jesce próźno a bedzie łokopiasto
                              Bo ksiądz Siwadło dokormioł niejedno głodne gniozdo  
,,Jagulina'' KDK
wadźba - kłótnia, sprzeczka; Za Gronikiem wadźby ło ściyzke nie ustają, stale si po sądaf
                                                włócą i adwokatów pasą
walić - padać; śniyg wali, zwaluł śniyg na łotupe ze świata bożego nie widno
waruj sie het - trzymaj się z daleka; waruj sie het baby (żony) lenia bo wos potem drobne
                                           wsy zjedzą;   Panie Boze zawaruj -
Panie boże nie dopuść (WŁD)
waruwać sie - trzymać sie na baczności; doś sie ta waruje coby zimnego nie pić
                          a i tak go dziesi przychyciuło
(przyłapało przeziębienie)
waserwoga - poziomnica; ady tak rozbili waserwoge i podłoga jem wysła krzywo
waskie - wasze; skróś tego waskiego matactwa(zacofania) to mi do cudności przychodzi
                            
                                                                                  (do zwariowania)
wazonek - doniczka; ciotka Kuliska miyrty , śparagusy i krakowioki w przeróźnyf wazonkaf
                                                                                                                                              trzymała
wdzioć - nałożyć na siebie; po ty wadźbie (kłótni) zawdzioł co sie mu pod ręke nasmaniuło
             (nawinoło) i posed w świat lepsieyjsego zycio sukać. Nie dziwota bo mu łojce barz
                                                                                                (bardzo) w d... matactwem dawali    
wdziywać - nakładać odzież; wdziyj ze na siebie co gorsego nie idź do posługi (w stajni)
                                                     we wychodnem ubraniu
wetać - pulsować, rwać; tak mie weto w tem boloku* ze go cheba wypuce(wygniotę)
                                           bo juz widać barz żrały                         *bolok - wrzód
węzica - epitet; małpa, łotupno baba, mamuna, hadra, ancyjos
                                                            ale też morowa, dzielna baba
widzi mi sie - wydaje mi się; cosi mi sie widzi ze scęścio na tem majątku nie bedzie
                                                  bo na ludzki krzywdzie zdobyte
widziało sie - zdawało sie widziało sie bedzie kóniec świata,
                                                                tak bez dwa tyźnie z nieba cesało=lał ulewny deszcz
wiecerz - wieczerza, kolacja; wiecerz, pocierz i nynu= wieczerza, pacierz i spać;
                 
Pódźcie tato, wiecerzanie, mama ceko, wiecerz chłódnie
                 dziś niedziela, nie bocycie? Wyście całe popołudnie...
Poprzez lat zarośla - KDK
wiecnie - nieustannie; cięgiem, zawdy, świontek, piontek i niedziela, bez ustanku
wielicny - bardzo duży; łokropicny, kura zniesła wielicne jojko i dwa żółtka w niem były
wilijo - wiglilia; ubiyroma drzewko bo dzisiok wilijo
                          w gufruwane bubuły cejco sie łowijo      
,,Drzewko''   KDK
wionek - wianek; miała korawe nogi, do wionka, widać miała krzywice za dziecka
                                                                                                                    
(w dzieciństwie)
wiosna - robota w polu na wiosnę; juz zeście po wiośnie? A jesce nom zostoł kawołecuś
                                                           na horpku
(na górce) do złoranio
wisceć - piszczeć; Za kramami karuzela, furgają nelony
                                 panny wiscą, krzycą a Jasiek zielony
,,Łodpust w Piwnicny - N
wisk - pisk, krzyk; wisk, pisk, liska połapiuła kure i w las
witacka - witanie, powitanie; nie pij wiency bo bedzies mioł pater noster na witacke
witka - kółeczko u byka w nosie; Dziadek zakładoł buchajowi zyrdke na witke
                                                                                                    i tak go do krów prowodzoł
wiukać - świechtać gałązką, Mioł pręgi po nogaf po go matka koziorkom wywiukała,
                                                                                                       ale tyz i było z niego ziółko
wiwon  - podobny, taki sam; Jaz mnom szczepło, ze to nieboscyk zmartwychwstoł a to
                                                         jego nostarsy chodok, a taki wiwon łociec
wiyrgać - wierzgać; ni mom zdrowio do tego wnuka, wiyrgo nogami, nie do sie przewinąć
                                                                                                                       (
zmienić pieluche)
włócy się - szwendać się; to choróbsko to sie w nasy rodzinie widać po genaf włócy
wodzić - dziać się; nie pic sie (nie płacz) telo bo ci sie nic wiele nie wodzi
wojuwać - sprzeciwiać się; granicyć, przeciwić sie; a kielaz ta bedzies ze mnom granicuł.
                                                                                                         Wojujes jak przed niedobrem
wolać - 1) brudzić; przy posłudze (bydła) zawolała mi sie zopaska
               2)
tarzać się; woloł sie ze śmiychu po ziemi
wole - powiększone gruczoły na szyji; staro Kaziuroska miała wole i temu wiecnie
                                                                chuścine nosiuła ale łopertacyje sie łokropnie boła
wolnego, wolnego - chwileczkę, hola, hola; wolnego, wolnego jeno twoje sie bedzie mełło
                                                                                                          jo tyz mom cosi do wyjowienio
woniaty - śmierdzący; pcho sie do piyrse ławki w kościele a taki woniaty ze sie zaroz
                                                                                          plac
(miejsce) sie koło niego robi
wor - wrzątek, war; chlipkej pomalućku bo to jesce wor
worceć - mieć wartość; nie zapłace ci bo ta twoja robota funta kłaków nie worce
wtrynić - wcisnąć na siłę, wrzucić; doł piykne piniondze a wtrynili mu takie bele co;
                              dziadisko wtryniuł sie do izby a śmierdzioł jak skóra z węza na kempie
wybańbusyć - wydobyć, wywalić skłębione rzeczy; wybańbusył z plecoka śpiwór, kurtke
wybijłokno - psotnica, despera; z te Tereski to było łokropne wybijłokno jak była mało
wybiyrki - coś przebranego, gorszego; co piykniejse jabuska to dali córkom
                                                                                                       a w chołpie łostały wybiyrki
wychowaniec - wychowanek; wychowaniec wziął i nieboscke udusiuł, tak sie ji łodpłaciuł
wycynić - wyłożyć; cyr* sie wycyniało do jedne gliniane miski i tak sytka drewnianemi
                                 łyskami na wyścigi jedli.
*Cyr - owsianka z mąki razowej na wodzie
wycytać - wygarnąć, łociec cie rózgą prześwięci, łon ci ta wycyto
wycytać kapitułe - rozprawić sie; jak nie stulis papule to cie podom do sondu i tam ci
                                                                                                                         kapitułe wycytają
wycytać pater noster* - sprawić lanie, wziąć w obroty; pośpiysej sie do chołpy bo juz
                                           późno i ci łociec pater noster wycyto. *
Pater noster - ojcze nasz
wyćwicyć - dać naucke, wyćwike; Jak pojechoł za robotm na Śląsk to mu dało wyćwike
wyćwika - nauczka; jak pódzies do woja to ci tam dadzą wyćwike, nie bój sie+A783
wydać sie - wyjść za mąż wydała sie za starego chłopa i potem mu na ,,wy'' godała
wydać sie z chołpy abo do chołpy - wyjść za mąż z domu (iść mieszkać do pana młodego)   
                                              albo do domu (zostać mieszkać z mężem u swoich rodziców)
wyfasuwać - otrzymać, sprawić sobie; Ale se wyfasuwoł auto, pasuje do niego jak wół do
                                                                                                                                                karety
wyfasuwać - sprawić sobie coś, otrzymać w przydziale
wyfilipcyć - wykorzystać, wystawić do wiatru; radze ci nie być frajer bo to cygon, zwijac,
                                                         niek ci lepi do sytko na piśmie bo cie moze wyfilipcyć
wygibuska - młoda dziewczyna skora do tańców; te dziopy łod gości to łokropne wygibuski,
                                                takie wygiby na festynie łodstawiały ze świat nie widzioł
wygiby - 1) nowoczesnetańce; Posłoby sie na wygiby, na przegięcia, przytulanie
                                                      Choćby takie pic na niby z kuflem w kącie pohulanie...
KDK
                  2) urągliwie tanecznica;
                 
I za Stelom, tą wygibom wodziuł wzrokiem hań ku sybom
                 dzie mu Stela koło lady to wydźwigi to przysiady...    
''Poprzez lat zarośla''    KDK
wyjadace - pyskacze; łokropne wyjadace na tem gnieździe, ale sie dziopie dostało,
                                                                                                                      tak se świat zawiązać
wyjechać na kiem - wyrzucić kogoś; wyjechali na niem w kibiny mater bo sie nie
                                                                                                                       nadawoł na prezesa
wyjechać na kogo - naskoczyć na kogoś; wyjechoł na niego z gembom i do słowa 
                                                                                                 go nie dopuściuł, to ci wyjadac
wykapany - podobny; ten łostatni chodok u ujków to wykapany ś.p. dziadek
wykokuwano - wyczesana na koka; sły dwie pancie jedna ucesano w kapuste a drugo
                                                                                                                                 wykokuwano
wykorcyć - wykarczować; musieli starą jabłoń na łogrodaf wykorcyć bo sie bedą stawiać
                                              
(budować dom)
wykrzesać - zbić; sprawić kosiarunek; Łociec cie wykrzese ześ se zrobiuł labe
                                                                                                                      (
poszedł na wagary)
wylenisko 1) skóra porzucona przez węża na wiosnę używana jako środek na wyciąganie
                        cierni z ciała np. stopy 2) przen. Porzucone, zostawione po sobie rzeczy
                        w nieładzie; sprzątnij ze sa sobom to wylenisko, tu sługów ni ma

                      
wyłonacyć - słowo wieloznaczne m.in. wydobyć się; ni mogła sie z tyf kopów wyłonacyć
                                                                                 telo miała na siebie nawdziywane
wyłuscyć - wyłuskać; nie daruje nie przepusce jo to syćko jom wyłusce
                                     to komuna to bezpieka zeby tak gnębić cłowieka 
,,Jagulina'' KDK
wymowno - wypominając, wymawiając; Bogu nie wymowno dałam na msze świętą
wymsknąć - wyślizgnąć, wymskło mi sie z pamienci - uszło mi z pamięci
wymurcany - zabrudzony sadzą; kuminiorz to musi chodziuć wymurcany
wypitwać - wypatroszyć, spitwać robote - spartaczyć,    pitwok - człowiek partacz, tępy nóż,
wypiyrdek - niedorostek; purc, pypeć, malizna, grzdyl, szkut, pendrok
                                                                                          Kawalyra rznie, ale to barz wypiyrdek
wypucyć - 1) wygnieść; samam se tego boloka do przeziyrotka wypucyła
                   
 2) wypchać; Marysie z potócka to wiecnie blizy lady z kolejki wypucyli
wyrajbać - wyszastać, wychlastać - wyrajbej ściyrki w potoku nim Halusia bydło przezenie
                                                                                                               (nim sie woda zbabro)
wyrceć - sterczeć; wyrcy ci tak ten wichajster spod psodnice, dej to ci go wysiepne (wyrwię)
wyrko - legowisko, spanie w stajni dla sługi podwieszone pod sufitem (pod powałą)
wyrywać - uciekać; wyrywej pókim dobry bo cie bicem przełoje (batem uderzę)
wyrzeźbiony - wychudzony; z karcyrza wysed wyrzeźbiony, społ na betonie ło głodzie
wysmykać - wykraść chichaczem; chodocki do dzióp (dziewcząt) chodzili (zalecali się)
                                                                                          i sytkie jabuska ze siana wysmykali
wysmykać jabuska ze siana - pokryjomu powybierać; Chodocki we zime do dzióp chodzili i
                         sytkie jabuska wysmykali. Dzie tam wtedy czekulajda, jabka to były mecyje 
wysmyknąć się - wyślizgnąć się; miołem łomazioną ręke, motek sie mi wysmyknął
                                                                                                                     i gruch mie w coło
wysopać sie - wspiąć się na góry; wysopaliście sie ta jako na te Korpały
wystyrek - widoczne miejsce; połóz se te dokumenty na wystyrku, (na oku)
                                                                                            zebyś se if nie zapomnioł wzionć
wyśnio strona - 1 tylna część zabudowań. Gnój sie wyrzucało na wyśnią strone, koło
                                                                                                                 wychodka (ubikacji)
                               2)
górna część wsi - 
Tego roku ksiądz zacął kolędę łod niźniego, nie łod
                                                                                                                                 wyśniego końca
wyśpyrtać - wydłubać; łon se tego ściuka som wyśpyrtoł bo przed dentystą mioł pietra
wyśtrychnonć sie - wystroić się, odstawić się, wystrychnąć się (na dudka);
                                              wyśtrychnął sie jak na łodpust zem go poznać ni mogła
wyśwancykuwać - wykorzystać, okłamać;
wytrymuśny - wyszukany; popaniaty, wytrymuśne se buty kupiuła ale na łobcasaf
                                                                  to łona chodzić nijak nie umiała
wyziyrać - wyglądać; wyziyrom cie juz łod trzecie bo sie robota w chołpie poli a ty se tak
                                        lelum po lelum , z nózki na nózke, Boga w sercu ni mos cy co?
                                          
wzdychnąć, zdychnąć - westchnąć; jeno roz se zdychnął i łoddoł ducha
z dołu - 1) drogą poniżej; idzie poczcios z dołu, psy to łobwiyscają 2) z południa na pólnoc;
             pociąg z dołu jesce nie jechoł, przejechoł ten z góry i bedą sie w Rytrze krzyzuwać                         
za copke grusek - za byle co; Mos mi zapłacić i ślus, cos ty se przedstawios ze za copke
                                                                               grusek bedzie fto u ciebie pu dnia kosiuł
za dziecka - w dzieciństwie; za dziecka był chory na koklus (kogucio choroba?)
za frajer - za darmo; jak to se ty rachujes ze ci bede za frajer abo za copke grusek
                                                                                                                                  cały dzień kosiuł
za nogami - nie bźdźiągejcie sie tylo bo sie błoto za nogami do chołpy niesie
za pamięci - póki pamiętam; za pamięci muse ci jesce cosi łobloć (opowiedzieć nowinkę,
                                                                                                                                             sensację)
za panny - kiedy była panną; miała za panny dziecko i barz sie w zyciu nabiydziuła
za wode - na rynek, do miasta (po drugiej stronie rzeki Poprad); za wode jem łobesła alem
               nic wiela nie kupiuła, som łocet. Ślag by to zwaluł z tem stanem wojennem (1981)
zabycony - bardzo zabrudzony; podłoga była tako zabycona ze cud boski sie było je
                                                       dosiuruwać
(doszorować)
zachamencić - zagubić się; dziesi mi sie harnadle zachamenciuły i ni mom se jak włosów
                                                                                                                                                   spiąć
zadekuwać sie - skryć sie; zadekuwoł sie na pięterku w sianie ale koleżki i tak go naśli
                                                                                                                                               (
znaleźli)
zadudrać sie - zająć się czymś; zadudroł sie przy posłudze i nie zdązył na pociąg
zadute - zasypane np. śniegiem; zaduło gościeniec i sie wduroł do fosy,
                                                                           ale sie ta jakosi wykorygoł
(wygramolił)
zagorzeć - zaczadzić się; piec widać mieli dziadoski, kumina nie cyścili i skróś tego
                                                                                             syćka w chołpie zagorzeli
zaiwanić - ukraść, buchnąć, zwinąć, podpylić; zapewne podiwaniuł a ćmi (mydli oczy)
                                                                                                                                     ze kupiuł
zakciywanka - zachciewanka; tobie wiecnie chrupce w dupce, wiecnie mos zakciywanki
zakiertańcyć - zabić; ustomp mi bo cie zakiertańce. Na jesień to sie zawsze jaką łowiecke
                                                                                                                                   zakiertońcy
zakla - zanim, dopóki; zakla chłopy ze snopkami przyjadą to ty se trochę łoddychnij
                                                                                                                               
(odetchnij)
zakląć w capa - zwieźć, podejść podstępnie, chytrze; zaklął kupca w capa i mu przedoł jorke
                                                                                                                              
(niepłodną owcę)
zakłuć świnie - zabić świnie; naski dziadek to barz śwarnie umioł świnie zakuć, dźgnął
                           śpikulcem w serce, śpikulec z krwie łotar, za pazuche słowoł i po świni
zalatuwać - zabiegać; tak zalatuwoł, tak sie podchlybioł a i tak łojce Maryśke komu innemu 
                                                                                                                   dali bo inny mioł morgi
zamitfać - poplątać, zagubić; sytko to łokropnie zamitfane, ni móz sie wyznać
                                                                                              fto niewiniontko a fto winowaty
zaposprzycyć - nie pozwolić; modzi sie kcieli na placaf przed chołpom stawiać ale łojce
                                                                                                                             zaposprzycyli
                      
zaprzyć - zamknąć; napaś bydło na cas rano, zaprzyj ło dziewiąty i mozez iś na łodpust
zaroz zarosicuś - za małą chwilkę; łobiecuwół zaroz zarosicuś mi pómuz a temcasem
                                                             tak mie trzymo na terminie
= zwleka, zwodzi
                                      
zastrzygać sie - skradać sie; zastrzygała sie, zastrzygała ze to niby przysła cosi pożycyć
                                                   ale jak ją znom to przysła na przewiady bo to taki ciort bojtliwy
zawcora - przedwczoraj; a jesce zawcora śtyry fury zwieźli
                                          śród iskier spod kopyt, zgrzytajęcyf mięśni,
                                          wypawęzuwane myśli do ostatka
                                       zgrabuwały siano do listka i płatka ,,
Pogrzyb w góraf'' - KDK
zawdy - zawsze, zawżdy, wiecnie, stale, cięgiem  
                    I choć hołoć wiecerzała zawdy jesce doł ukąsić
                    i wąsiska łoklapnięte w góre świyzo mu wywąsić 
,,Poprzez lat zarośla'' - KDK
zawolane - zabrudzone; zawolane, zabycone mos te portki i w takif kces iś do spowiedzi
zawziąś sie - zawziąć się; uwidzicie jesce, Jasiek jak sie zaweźnie to chołpe w pu roku
                                        postawi bo mu juz to siedzenie z teściami na kupie tak dojadło.
zbabrać - zbrudzić, zmącić ..Halcia bydło zenie, woda sie zbabrała
                                         pocekejciez baby kompanija cało
                            jaz sie kapke przecyści, jaz bedzie źródlano...
,,Poprzez lata zarośla'' KDK
zbiydzony - wyglądający żałośnie; przysła łokropnie zbiydzono z te słuzby,
                                                                                             wsy ją łobsiadły, głodno była
zblotuwać - uzgodnić, urobić kogoś; zblotuwołem chłopów do wopna (do gaszenia wapna)
zborguwane - kupione na kredyt;
                    
tak to Kasia Kozusconka poletko za rzekom
                    łodrobiała zborguwane, rosła łojcowizna, by wiek późni wiek skapany
                    niebo ji to przyzno nic z sobą nie zabrać     
 ,,Poprzez lat zarośla'' - KDK
zbuchać - zrobić dziecko; zbuchoł dziopie dziecko i posed we świat
                                               
zbukany - rozpieszczony, rozkapryszony; Taki zbukany, w jodle przkwiyruje jeno by
                            hamburgery i zapiykanki pojodoł. Ale jo mu nie bede za wolą chodzić,
zburtać, poburtać - zburzyć; niyś mlycko z piwnice łostroźnie coby śmietonki nie zburtać;
          Mamo, zabiercie Tomusia łode mnie bo co je babke w piosku postawie to łon burto
zbycyć sie - stać sie niepłodnym; krowa sie zbycyła i juz sie nie zacieli
                                                                                        weterynorz godoł ze ji jojniki uskły
zdrygnąć sie - wzdrygnąć się; Dozwól, by o Panie, dusa w nos sie zdrygła
                                                      kiej we dzwon uderzo ludzkiego strasydła samotnoś 
SK-KDK
zduć sie -   But go łotar, pięta sie zduła i mo teroz pęcherz
zduć sie - pęknąć;1) krowa zjadła świyzego konicu i sie zduła, pękło jakby balon
                                                                                                                                       trzasnął
                                 
2) wzdąć; But go łotar, pięta sie zduła i mo teroz pęcherz
zebździć sie - zesmrodzić się; sfulić sie; chrząszcz bździ w ćcinie
zejś na dziady - zbiednieć, źle się prowadzić;
                              Jaz jakisi pon rewizor przyznoł chłopu telewizor

                             Dziod przed pudlem w chołpie siod i na dziady zesed dziod    Jagulina-KDK
zelzyć - pofolgować; zelzyj ze troche, nie sygnuj telo na mnie
zeniaty - żonaty; pono sie w żeniatem chłopie zakochała, łodbiuła go ale scęścio ni miała
zenić sie - robić bałagan; szante robić; wiater sie po łogrodaf żeni, jabka łoczepuje
zentyca - baca sie nom doł napić zentyce na bacówce = płyn po odcedzeniu sera
zeprać - zbić; ej chodok, chodok, muse cie cheba dzisiok zeprać bo se rzondu nie wiys
                                                                                       
(jesteś bardzo dokuczliwy, nieznośny)
zeprzałe - stare, nieświeże; doł mi ! Ale zeprzałyf śliw we wywdzięce i nawet świnie
                                                                                                                      nie kciały tego zryć
zepsuć noge - złamać, wykręcić; zepsuł noge w kosce i trza w chołpie siupciać
                                                                                                                       a cni mu sie ze hej
zerznąć - 1) zerżnąć np. drzewo na kawalki   2) sprawić lanie; siuruj do chołpy bo ci łociec
                                                                                                                                      d....zerznie
zerznąć sie - zrobić w spodnie; zdurkać sie; nie dolecioł do wychodka i zerznął sie w pory
zestrogać, postrogać - spłoszyć; zestrogej kury z łogródka bo mi grzondki rozdropią
zeszkapić sie - skompromitować się, wygłupić się
ześloknięty - zmarznięty i przemoczony; Ej zol mi tego Władecka, ślonknie tak biyda
                                                                        na dyscu za krowami, celty
(peleryny) ni mo
zetlałe - zbutwiałe; Nie łostawiej drabiny na polu (dworze) jeno zawiyś pod ścianom
                                                                                                                                       bo zetleje
zeziajany -zziajany; zezipany;  Dychu ni móg złapać taki był zeziajany, ale na Korpały
                                                                                                                                       sie wysopoł
zezuwać - zzuwać - zezuj łobucie bo mi podłoge zacabies, przecie wiys
                                                                                ze na polu ślapa i do chołpy sie niesie
zganiać - spędzać; zganiać bydło z paświska, chołote zeby były grzecne,
zgodać sie - porozumieć sie; zgodali sie na jarmaku dzie jes tanie drewno na przedoj*
                                                                                                                      *przedoj -
sprzedaż
zgodzić - uzgodnić stawkę,cenę; zgodzili krowe za pu cwarta tisionca ale kupcom
                                                                                                                      sie i tak rozwidziało
zgrymbiałe - pomarszczone, zesztywaniałe; ręce mioł łod zimna zgrymbiałe i ni móg se
                                                                                                                  butów rosnuruwać
zgrzmocić - zjeść dużą ilość, zdurkać; zgrzmociuł, zdurkoł miske knydli
                                                    popiuł kwaśną wodą i teroz mo mordowisko
ziajać - ziewać; Baba Jaga sie cuduje, ludzi z miasta nie pojmuje
                            Łona cało mu sie daje, a on ziaje, ziaje, ziaje...
,,Poprzez lat zarośla'' KDK
ziazi - boli (do dziecka );  nie noblizej sie do śparchyta (pieca) bo tam ziazi
ziele - zioło; przen. nieznośny typ człowieka; ale jez ziele z te dziopy, styd przynosi rodzinie
zlos - zszedł; zesed; Józuś przy ty swoi babie zesed na dziady bo z nie taki leń.
           Piyrsy śniyg zlos za dwa dni ale wnekućki spod drugi
zlozuwać - zjechać; pokiołznął i zlozuwał z gronika na dupie ale dzięki Bogu nic mu sie
                                                                                                                                 wiele nie stało
złodziywane, nakorpane - ubranie ponakładane warstwowo ,,na cebulke''
zmarnić - zdechnąć o bydle; krowa sie jom zmarniuła, jacy zduła a tak se rachuwali
                                                                                     ze se łod nie cielisie przysadzą
zmękolić - zrobić coś z wysiłkiem, resztkami sił
zmiarkuwać sie - połapać sie; jak sie zmiarkuwoł cem to pochnie to noga i go ni ma (uciyk)
zmogać sie - wysilać się, udawawać, próbować; zmogo sie po pańskiemu kce godać
                                                                                                          ale ji to nijak nie wychodzi
zmoryźgany - zbrudzony; umyjej ze sie pod rynienką boś łod powidła zmoryźgany
zmrocyć - zamroczyć; Wygarnąłam prosto w łocy, jesce nom probosca zmrocy
                    Kurz za brame, bździochu kurz, boś woniaty *nicem tchórz   ,,
Dziod''   KDK
                                                                                   *woniaty - śmierdzący
 
zmruceć - niewyraźnie powiedzieć; dochtór cosi zmrucoł pod nosem i bądź tu babo mądro
zmruceć - powiedzieć niewyraźnie pod nosem; doktór cosi zmrucoł pod nosem, recepte
                                                                                                nabaźgroł i bądź tu babo mądro
zmurcany - zbrudzony np.sadzą. Dzie pódzies taki zmurcany.
                                                                         Lejdze do potócka sie umyć. Jo cie tu pockom
zoca - zaufanie, poszanowanie; mamusie mieli w zocy i do trzymanio prosili (podawania do
                                                                                                  krztu) Miała pu kopy krześniont
zogłówek - podgłówek; pozwijoł se kozusek na zogłówek i tak sie żdrzymnął za krowami
zogon - na zogonaf za chołpom to mamusia zawsze jarzyny sadziuła
zojtki - resztki; pozazbiyruj te zojtki w klińcu niek sie dor boski nie marnuje
zopartek - zaśmierdziałe jajko spod kury której się odniechciało wysiadywania
zopaska - fartuszek od pasa; do gorse roboty mamusia zakładała zopaske na fartusek
zowistnik - zazdrośnik, Mier-zi go zem sie cegosi dorobiuła,
                                                                                           jeno roboty to mi nifto nie zowidzi
zramotać - spaść z hurgotem; pokiołzła mi noga na sceblu i jem zramotoł z drabiny
zrękowiny - zaręczyny; Dobrą mu babe narajili i łod razu były zrękowiny bo to był gdowiec i 
                 bez baby biyda go barz przypiyrała. W chołpie było cosi ze troje tego siyrotnego 
                  drobiu
(dzieci, dziatwy)  
zrucić - zrzucić; Jędrek posed na pięterko zrucić łokota (wymłócony snop)
         ale z te radości ze Lato wygroł wyścig pokoju to mało Irki zamiaz łokota nie zruciuł
zryć sie - żreć się, przen. Kłócić się; wadzić sie; Skróś tego ze siedzą na kupie to sie
         wiecnie zreją, moze sie to łodmieni jak sie modzi postawią
(pobudują) o łodłosobnią
zrypać - 1) dużo zjeść; zrypoł miske piyrogów i teroz nie dziwota ze mu cięzko iś do pola
                2) zrypoł sie w portki bo do wychodka nie dolecioł
zwalić - nadejść; zima zwaluła po skurcybykui trza było w chołpie cupieć(siedzieć)
 
zwijacka - uwijanie z robotą; ale zwijacka bo jutro goście (letnicy), ruch jak u dziada za
                                                    kołniyrzem
zwijać się - uwijać się z robotą; mamusia tak sie zwijała z grobaniem przed dyscem 
                                                                                ze mokrzutko łod potu do chołpy przysła
zwisnąć - zostać; jak ci casu zwiśnie to sie ta łobróć do mnie z jarmaku
zwiukane - zniszczone np.odzienie; sflurane, sprochanione
zwozuwać - zwracać uwagę; na podworcu przed młynem konie r-zą w łobroki
                                            gazdy śporty kurzą, asygnaty, Wierchomnie
                                   zwazują na zmułcone młynarzowe kroki
                           stasieńkowe sie końcy, wy bedziecie po mnie  
,,Cyrcański młyn''    KDK
zwyki - zwyczaje; Ciotka Mania wymyślo przeróźne cudeńka
                               Jeze, światła, janiołki, bo mo talent w rękaf
                              Bedzie sie paradzić drzewko do Gromnicne
                             Bo takie są zwyki starodowne Piwnicne       
 ,,Koszyk Jaguliny''     KDK
zwyrtnąć - przewinąć; zwyrtła mu sie noga ze scebla, zgruchotoł i sie cały poramotoł
zyglawce - niesforne dzieci; ta chołota łod stryne* to takie zyglawce, dokucniki, wiecnie  
                                                 do siebie zygają (drażnią jedno drugiego)
*stryna = stryjenka
                                  zygnie mie w serce roz kiela cos - ukłuje mnie w sercu od czasu do czsu
zyrdka - drąg w płocie przybity w poprzek do słupków; fto to widzioł sie tak bić; zyrdzi z
                                                                                                         płota powykrącali
zyrdź - żerdż, poprzeczny drążek pod sufitem do zarzucania na niego odzieży;
              Downi ni mieli w chołpaf sof (szaf) jeno zyrdź pod powałą na łodziate
zyrny - mający apetyt (przeważnie o zwierzęciu); takie to zyrne ta jałówecka trza ją bedzie
                                                                                      przychować
źrały - dojrzały; ciotka juz barz źrało, cza sie i bedzie na drugi świat zabiyrać
źróbek - źrebak; Baśka (nasa kobyła) miała źróbka i nazwali my go Misiek
żeleźniocek ,,wpuscaniec'' - żeliwny garnek na ciepłą wodę wpuszczany w dziurę w
                                                      płycie kuchennej